319 views 0 comments

Βιβλιοπωλείο στη Νέα Υόρκη

by on Φεβρουάριος 11, 2014
 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗ

Όποιος έχει ταξιδέψει στην Νέα Υόρκη, θα διαπιστώσει ότι εκεί (Αστόρια, κυρίως) υπάρχει ένας ταλαιπωρημένος  Ελληνισμός, που πασκίζει από δεκαετίες να επιβιώσει. Αρκετοί έχουνε καταφέρει και να διακριθούν και βέβαια ο πατριωτισμός τους είναι ισχυρότατος όπως και η πολλαπλή βοήθειά τους προς την Ελλάδα – αλλά βλέπει επίσης ο επισκέπτης, ότι κατά ένα περίεργο τρόπο, το πολιτιστικό τους επίπεδο δεν είναι ανώτερο της πατρίδας. Ίσως σε αυτό να φταίει και η έλλειψη φροντίδας και αδιαφορίας από το ελληνικό κράτος, πιθανώς και το γεγονός ότι οι ανάγκες επιβίωσης εκεί είναι υπέρτερες.

Πάντως, όπως και να το δει κανείς, είναι περίεργο το ότι, μέχρι τώρα, στην καρδιά της Αμερικής, στην Νέα Υόρκη, δεν άνοιξε ούτε ένα ελληνικό βιβλιοπωλείο και την ανάγκη αυτή, ή την υποχρέωση, την κάλυψε ένας Νιγηριανός οδοντίατρος, ο Sam Chekwas, οραματιστής του ελληνισμού, διαποτισμένος από το δικό μας πνεύμα, σπουδασμένος στην Θεσσαλονίκη, που μιλάει και ελληνικά καλύτερα από πολλούς Έλληνες και εδώ και στις Ηνωμένες πολιτείες. Η λαμπρή περίπτωσή του επαληθεύει πως εκείνο που μετράει είναι μετοχή στην ελληνική παιδεία, στο ελληνικό πνεύμα και όχι τόσο η καταγωγή – εξάλλου σε όλο το ελληνόφωνο Βυζάντιο αναδείχτηκαν πνευματικές μορφές στα ελληνική γράμματα με καταγωγή από την Συρία, την Αίγυπτο ή αλλού, όπως ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο χρονογράφος Ιωάννης Μαλάλας,  Ιωάννης ο Δαμασκηνός και ένα σωρό, πάμπολλοι άλλοι.

Ο κ. Chekwas είναι ένας πολύ σοβαρός άνθρωπος και σε μια συγκλονιστική συνέντευξή του που υπάρχει στο διαδίκτυο δήλωσε ανάμεσα σε άλλα «Η Ελλάδα παραμένει το φως του κόσμου». Και αποφάσισε αυτό που δεν έκανε κανείς ομογενής, να το κάνει ο ίδιος – στεναχωριότανε, μάλιστα, και αισθάνθηκε προσβεβλημένος που του ζήτησαν, κάποιες Αμερικανίδες, μεταφράσεις του Παπαδιαμάντη στα αγγλικά και δεν υπήρχαν. Θα πείς, μήπως πόσοι Έλληνες σημαντικοί συγγραφείς έχουνε μεταφραστεί – κυρίως ο Καζαντζάκης, λόγω του Ζορμπά που έγινε ταινία, ο Βασίλης Βασιλικός κι ελάχιστοι άλλοι.

Διαβάζοντας δε τις μελέτες για τον Ελληνοαμερικάνο Ντόρο και τον Νικόλαο Κάλα, που είναι οι πρώτοι σουρεαλιστές Έλληνες – ο Κάλας διέπρεψε και ως κριτικός τέχνης επί δεκαετίες στην Ν.Υ.-  μαθαίνεις πως κι εκεί, επί πολλά χρόνια ο Ελληνισμός κατατρύχονταν από τα κομματικά, τους διχασμούς, συκοφαντούνταν η Εκκλησία και ο Ιάκωβος και γενικώς τρωγόντουσαν μεταξύ τους, κατά τα γνωστά  της φυλής. Ο Κάλας υποδύονταν και τον δήθεν επαναστάτη Τροστκιστή, στην καρδιά του καπιταλισμού και μάλλον κάπως εκ του ασφαλούς. Ακόμα και το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού που υπήρξε μια πολύ σοβαρή προσπάθεια, τότε με τον Άθενς, φρόντισε η κυβέρνηση Σημίτη, όσο μπορούσε, να το απαξιώσει – σε κάθε περίπτωση, ότι και να συνέβαινε, είναι ακατανόητο να υπάρχει τόση αγάπη των εκεί Ελλήνων για την Ελλάδα και να μην έχει ανοίξει ως τώρα ένα ελληνικό βιβλιοπωλείο. Είναι όνειδος.

Υπήρξε, βέβαια, και αδιαφορία για τα απανταχού Ιδρύματα Ελληνικού Πολιτισμού που τα άφησαν, επί πολύ, χωρίς χρήματα, να μαραζώνουν, ενώ σε αυτά έπρεπε να είχαν δώσει μεγάλη σημασία και προτεραιότητα, μιας και λένε, συνέχεια πως εκείνο που μπορούμε να εξάγουμε είναι ο πολιτισμός – αλλά περιορίζονται στα λόγια, ως συνήθως, ενώ αποστρέφονται με κάθε τρόπο  οτιδήποτε έχει να κάνει με αυτόν. Μόνο τα μάρμαρα, δήθεν διεκδικούν, για να δείξουνε ότι κάτι κάνουν – ενώ υπάρχει ανάγκη ενίσχυση της παιδείας, των ζώντων δημιουργών και των ιδρυμάτων, που πρέπει να πλαισιώνονται από τους λαμπρότερους. Μη θυμίσω πάλι τα επιτεύγματα του Κωστή Μοσκώφ στην Αίγυπτο, που οι πολιτικοί προτιμούν να τα ξεχνάνε.

Σε κάθε περίπτωση, αφού δεν μπορούμε εμείς, ας τιμήσουμε και ας ενισχύσουμε τον Νιγηριανό κ. Sam Chekwas, που βρήκε την τόλμη, το κουράγιο και τον ενθουσιασμό να ανοίξει το μόνο ελληνικό βιβλιοπωλείο στην Νέα Υόρκη.  Και η Ακαδημία και το Υπουργείο και οι ενώσεις συγγραφέων οφείλουνε να τον τιμήσουνε, να αναγνωρίσουνε το πάθος του και την αγάπη για τα ελληνικά γράμματα. Αλλά και εμείς, από εδώ, με κάθε τρόπο, ας τον ενθαρρύνουμε – τουλάχιστον.

(Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης είναι συγγραφέας-δημοσιογράφος. Το βιβλίο του «Ουζερί Τσιτσάνης» επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη)

 

 

 

 

 

Be the first to comment!
 
Leave a reply »