219 views 0 comments

Τα ποιήματα της Κυριακής

by on Σεπτέμβριος 25, 2016
 

Επιμέλεια  ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ

Στα ποιήματα της Κυριακής  ο Γιάννης Γαβαλάς (από την ποιητική συλλογή «Η αγάπη είναι ο τρόμος (Ποιήματα 1997-2005)», Εκδόσεις Μελάνι,  2015).

Το παρακάτω κείμενο είναι από την παρουσίαση του ποιητή από τον Κωσταντίνο Παπαγιάννη, τον Σεπτέμβριο του 2015 στο Καφέ Βιβλιοπωλείο ΚΑΦΚΑ.

Υποδοχή: Ο Γιάννης Γαβαλάς είναι ποιητής που αξίζει οπωσδήποτε την προσοχή μας. Ψηλαφεί και αναμοχλεύει το στοιχειωμένο κόσμο μας όπου το αίσθημα του παραλόγου είναι πλέον ασφυκτικό, χρόνους πολλούς μακριά από τα προσχήματα, τον εμπορικό εκδότη και τον καταξιωμένο κριτικό-τσιράκι. Ο Γιάννης Γαβαλάς δεν είναι όνομα πομπώδες και ηχηρό. Αντιθέτως μάλιστα δημιουργεί έναν ολοκληρωμένο ποιητικό κόσμο σχεδόν στη σιωπή, (και δεν είναι άλλωστε η ποίηση το να μιλά κάποιος με τη σιωπή;), οικοδομεί με υλικά τα σύμβολά του που είναι η Ιστορία, ο Θάνατος, το Σπίτι και ο Έρωτας, μακριά από την αγορά και τις δοσοληψίες της, σε πείσμα του στοιχειωμένου κόσμου μας ο ποιητής γράφει για να δημιουργήσει δικαιοσύνη, ή μια νοσταλγία για το ανύπαρκτο παρά για το κάποτε υπαρκτό. Οι φωνές των νεκρών  που έρχονται στην επιφάνεια μέσα από τη γραφή του συνθέτουν ευδιάκριτες εικόνες του παρελθόντος, συνθέτουν μία ολόκληρη χαμένη πατρίδα. Η ποίηση του Γιάννη Γαβαλά είναι ποίηση πολυδιάστατη που απαιτεί την προσοχή μας προκειμένου να μας μαγέψει και όχι απλώς να μας εντυπωσιάσει. Ασκεί κριτική στην ύπαρξη και δρα μεταφυσικά στο συναίσθημά μας· συχνά μάλιστα συνομιλεί με προγενέστερους ομότεχνους διδασκάλους. Η ποίησή του εκφράζει, μία έντονη ανάγκη· και  η κριτική όπως μας νουθετεί ο Rilke, «είναι το χειρότερο μέσο για ν’ αγγίξεις ένα έργο τέχνης». Η ίδια η απέραντη μοναξιά του στίχου του, μεταρσιώνεται σε μέσον για την κατανόησή του· είτε έχει φόντο το καψαλισμένο Θριάσιο Πεδίο, που κρατά στα σπλάχνα του καλά κρυμμένες τις   μυστηριακές Θεές του, είτε την ευρύτερη συλλογικά μνήμη της γενιάς του.

Μουσική διάθεση:  Tom Petty – A Face In The Crowd

 

ΞΕΧΝΙΟΥΝΤΑΙ

Όπως λιώνεις πια δίχως αίμα

είναι το μελάνι που σου ταιριάζει

αφηρημένη λευκή και μόνη

τυλιγμένη στο σεντόνι της παντρειάς

 

Το δέρμα είναι τώρα

ύφασμα της ποδιάς σου

Έπεφτα πάνω του

να το γεμίσω παράπονα

και μ’απόδιωχνες

Νομίζεις δε θυμάμαι

 

Ξεχνιούνται και οι ζωντανοί

να ξέρεις ξεχνιούνται

 

Παράφορα σκύβουν και κοιτάζουν πίσω

Άσκοπα αμαρτήσαμε

άσκοπα αδικήσαμε

λένε πριν το τέλος

 

Στο νου τους η καταστροφή

το ξεπλυμένο αίμα

πάνω στο χώμα.

 

 

ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΑΓΡΑΦΟΝΤΑΣ

Έχω έναν φίλο στο καψαλισμένο Θριάσιο

μιλάω μαζί του στο αυτοκίνητο στο δρόμο

στα λεωφορεία στα περίπτερα μπροστά

βλέποντας τις ειδήσεις σχολιάζουμε

πηγαίνουμε βόλτες στο λιμάνι τρώμε

ψωμί με υδράργυρο ψάρι με μόλυβδο

αέρα με θειάφι αναπνέουμε

γάλα με αντιβιοτικό

κρασί με παραθείο πίνουμε

Κοιτάζουμε τις ανοιχτές τάφρους

Εκεί βρισκόταν κάποτε εκείνη

δε βλέπεις τα γκρεμίδια γύρω έλεγε

σκαμμένη γη και φτυαρισμένη στα άκρα

κόπηκαν δέντρα πέσανε βουνά

γέμισε το νερό σκουριά

σάλεψε η αγάπη και αφανίστηκε

 

Έχω έναν καψαλισμένο φίλο

τις νύχτες στα όνειρά μας

σαν άλλοτε τα κοπανάμε

φέρνουμε μπρος μας

τα μέρη του ξεριζωμού

τη Σαλαμίνα ένδοξη

τον κόλπο τον ερωτικό

αυτούς που ζουν ακόμα και

προσμένουνε

μιαν αλλαγή προς το καλό

ένα ψεύτικο και εντυπωσιακό φινάλε

εικόνες λύτρωσης

άγιους όμορφους και περιούσιους

 

Ζωγραφισμένος μες στις φλόγες ο φίλος μου

ιδανικός που πίστεψε

σε χάρτινες ιδέες

κοιτάζει την πεδιάδα και ορέγεται καινούριους κόσμους

Υπάρχει διαγράφοντας

 

75_n

«Yves Tanguy, “The Wish,” 1949, oil on canvas, 36 x 28 in.
Whitney Museum of American Art, New York, NY»

 

 

Η ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΜΟΣ

Η αγάπη στα βάθη είναι ο τρόμος

ελλοχεύοντας να αντικρίσεις

το γυάλινο καταπέλτη να ραγίζει

άπειροι βολβοί ματιών σιωπούν εκεί μέσα

καμία ρωγμή

καθόλου αίμα

 

Στις σκοτεινές σπιλιάδες

σώματα απείραχτα από αισθήσεις

σκιάχτρα τυλιγμένα στη γνώση

βυθίζονται ολονέν στα θεμέλια των νησιών

ταξιδεύοντας χωρίς τριβές

Όλο κολυμπώντας το χέρι

μη βρίσκοντας τρυφερή παρειά

απαλό δέρμα

 

Είναι η αγάπη που τελειώνει εδώ πέρα

 

Βιογραφικό

Ο Γιάννης Στ. Γαβαλάς γεννήθηκε το 1946 στην Ελευσίνα. Σπούδασε γεωπόνος και εργάστηκε στην Αγροτική Τράπεζα. Έχει δημοσιεύσει ποιήματα σε περιοδικά και στο συλλογικό τόμο Εν Ελευσίνι (Ιερά Οδός, 1996), καθώς και τη συλλογή διηγημάτων Τα σύνεργα της γραφής (Ροδακιό, 2007). Ζει στη Μαγούλα Αττικής.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »