205 views 0 comments

Τα ποιήματα της Κυριακής

by on Σεπτέμβριος 11, 2016
 

Επιμέλεια ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ

Στα ποιήματα της Κυριακής  ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος (από την ποιητική συλλογή «Μέ δίχτυ τόν ἂνεμο», Εκδόσεις Κίχλη,  2015).

Υποδοχή: Η συλλογή του Δημήτρη Δασκαλόπουλου «Μέ δίχτυ τόν ἂνεμο», απαρτίζεται από τρεις ενότητες: «ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ», «ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΕΣ» και «ΤΑΞΑΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥ ΣΟΥ». Ποιήματα για τη μνήμη, την απώλεια, για τόπους φορτισμένους με ιστορία ως κληρονομική διαδοχή, ποιήματα-προσωπικές αφηγήσεις. Η ελάχιστη μνήμη που φυλάσσεται σε φωτογραφία-πορτραίτο «δίχως ἀφή καί σῶμα». Η κανονικότητα της απώλειας και η κανονικότητα της ροής. Τα πιο σπαραχτικά και μεταφυσικά γεγονότα (όπως η ανάσταση του Λάμεχ στο ποίημα «ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ (33 μ.Χ.)»), δεν είναι ικανά να αναιρέσουν τους αδυσώπητους νόμους της πραγματικότητας. Ο ποιητής δεν μετουσιώνει, δεν εξωραΐζει, δεν στέκεται πάνω από τον ρεαλισμό των εικόνων που ο ίδιος προβάλλει. Βγάζει όμως σπουδαία νοήματα αφού σ’ αυτή την τόσο προσεγμένη αφηγηματική διαύγεια, εισχωρούν στίχοι διαμάντια (Ἡ καμπύλη μέρα/ μέ νουθετεῖ κάθε πρωί/ μέ τό ἐφήμερο τοῦ σκότους «ΕΦΗΜΕΡΗ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ»). Οι ποιητικοί πρόγονοι του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, ο Γιώργος Σεφέρης και ο Κ.Π. Καβάφης, εμφανίζονται διακριτικά στην «ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ (1941 μ.Χ.)». Τοπογραφίες ιστορικές, αισθητικές. Σε κάθε τόπο και χρόνο ο ποιητής δίνει τόνο πάθους, ενώ η κίνηση «ἀνάμεσα στίς ἀστραπές» και η «θέση του στά καθημερινά», γεννά εντός μας τον αγωνιώδη ρυθμό της διαδρομής ή της αναδρομής από το απρόσιτο και υψηλό στο γήινο και απτό. Μην μας παραξενεύει η πορεία. Αυτή ταιριάζει στα Σύμβολα.

Μουσική διάθεση:  Agnes Obel – Fuel To Fire

 

(Από την ενότητα ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ)

ΣΤΙΓΜΗ

Δίπλα σέ μιάν ἒφηβη ἀνθισμένη ροδιά

φυλλομετροῦσε οἰκογενειακές φωτογραφίες.

Τόν σταμάτησε αὐτή ἡ ἂγνωστη μορφή

τῆς τέλεια ἐρωτικῆς γυναίκας

μέ τό μαῦρο χωρίς ἒλεος βλέμμα

πού τόν κοιτάζει

χωρίς νά κατεβάζει τά μάτια της

ἀγέννητη κι ἀγέραστη

δίχως ἁφή και σῶμα.

Λένε πώς ἒχασε σ’ ἒνα βράδυ δύο νήπια.

Σέ λίγο ἒσβησε κι ἡ  ἲδια

-ξεχείλισε, εἶπαν, ἡ χολή της-

καί πέθανε μιά μέρα τῆς ἂνοιξης

γύρω στά 1920.

 

Τά δέντρα παραδομένα στή σιωπή

ὁ ἀγέρας πηχτός τό τοπίο ἀκίνητο.

Μόνον τό πέρασμα τῆς σαύρας στήν ξερολιθιά

καί τό πέταγμα ἑνός πουλιοῦ

στόν ἀγέρα.

 

(Από την ενότητα ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΕΣ)

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ (1941 μ.Χ.)

Κύματα στήν παραλία γλάροι

και ἀναμαλλιασμένοι φοίνικες.

Κένταυρος τό φθινόπωρο βιάζει τήν ἂνοιξη.

Ὃσο φτάνει τό μάτι ταξιδεύουν στά ρηχά

οἱ μορφές τους δίπλα στό κύμα:

ριγέ κοστούμια πρώιμες φαλάκρες,

ἀσημένια ρολόγια τῆς τσέπης-καί ξενιτιά.

Ὁ βυθός ἀφανέρωτος, σφραγισμένος

μέ κλειδαριές πού δέν ἀνοίγουν.

Τούς θυμᾶμαι νά σεργιανοῦν τή νύχτα

βλέποντας αὐτά πού δέν φαίνονταν-τόν πόθο τους.

Σκοτεινά παιχνίδια και μυρωδιά θανάτου

καθώς χάραζε τό αὒριο στίς ἀστραπές.

Καί  κεῖνος ὁ Γέρος ἂφαντος

καί παρών, ἀμίλητος και λαλίστατος

κυκλοφοροῦσε ἀνάμεσα στίς ἀστραπές

κι ὓστερα κατέβαινε ἀλώβητος καί χθόνιος

νά ξαναπάρει τη θέση του στά καθημερινά.

 

35_n

                                                           foto, Arbre Mondrian- trees in art

 

(Από την ενότητα ΤΑΞΑΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥ ΣΟΥ)

ΤΑ ΟΥΣΙΩΔΗ

Τά σεβάστηκε χρόνια ὁ καιρός

-τά οὐσιώδη:

τήν ἀμμουδιά τῆς θάλασσας τό δροσερό ἀεράκι

τό μαχαίρι πού  ἂφησε φεύγοντας

νύχτα μέ νέο φεγγάρι γιά τήν πατρίδα του

ὁ αἰχμάλωτος Paolo·

τίς παρτιτοῦρες τοῦ  πιάνου καταχωνιασμένες

στό βάθος τῆς ντουλάπας ἀνάμεσα

σέ μαῦρα γυναικεῖα φορέματα

καί κίτρινες οἰκογενειακές φωτογραφίες·

τό μπαλωμένο ἀπό τίς σφαῖρες πάτωμα

τή μουριά τό ἀγιόκλημα τό γιασεμί.

 

Πές μου, τί γύρευες στό ἐννιά κούπα

τό τέσσερα καρώ καί τό τρία πίκα.

Δέν ἢξερες πώς θά σέ θέριζαν τά σπαθιά;

 

Τώρα τά οὐσιώδη δέν ὑπάρχουν πιά.

Ὁ Paolo, ὃπως καί τό μαχαίρι του, χάθηκε.

Ἐλάχιστα σώζονται: τό νέο φεγγάρι

πού δέν θά γίνει ποτέ πανσέληνος

ἡ αμμουδιά τῆς θάλασσας

τό δροσερό ἀεράκι.

 

Βιογραφικό

57_n

Γεννήθηκε το 1939 στην Πάτρα. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Από το 1962 ως τη συνταξιοδότησή του, το 1996, εργάστηκε ως υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα. Κατά το διάστημα 1984-1996 είχε αναλάβει την έκδοση του πολιτιστικού περιοδικού της Τράπεζας, «Εμείς», και την τελευταία δεκαπενταετία της υπηρεσίας του ήταν υπεύθυνος του Τομέα Εκδόσεων & Ιστορικού Αρχείου της Τράπεζας και διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων. Το 2006 ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει εκδώσει ποίηση, δοκίμια και μελέτες για θέματα νεοελληνικής λογοτεχνίας. Έχει επιμεληθεί εκδόσεις έργων του Σεφέρη και έχει συντάξει βιβλιογραφίες για τον Σεφέρη, τον Γ. Κ. Κατσίμπαλη, τον Σικελιανό, τον Ελύτη, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Αλέξανδρο Κοτζιά, τη Νόρα Αναγνωστάκη, τον Κ. Π. Καβάφη και πολλούς άλλους. Επίσης, υπήρξε μόνιμος συνεργάτης του περιοδικού «Εντευκτήριο» , της εφημερίδας «Τα Νέα» ως βιβλιοκριτκός και επιφυλλιδογράφος, καθώς και τακτικός συνεργάτης της εγκυκλοπαίδειας «Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα». Είναι μέλος του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α), της Εταιρείας Συγγραφέων, της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, της Εταιρείας Σπουδών Μωραΐτη. Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και κατά το διάστημα 2000-2004 υπήρξε αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. Έχει λάβει μέρος στην επιτροπή απονομής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων, καθώς και στην ανάλογη του περιοδικού «Διαβάζω». Το 1990 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην επιτροπή απονομής του ευρωπαϊκού αριστείου λογοτεχνίας (Δουβλίνο). Έχει προσκληθεί και συμμετάσχει σε πολυάριθμα συνέδρια, συμπόσια και ημερίδες. Το 2015 βραβεύθηκε με το βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »