ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
273 views 0 comments

Λουτσιάνο Τόβολι, διευθυντής φωτογραφίας :Μια αυθεντία του φωτός

by on Νοέμβριος 12, 2016
Details
 
Editor Rating
Total Score

Hover To Rate
User Rating
User Score

You have rated this

 

Ένας θρυλικός αλχημιστής του φωτός, ο ιταλός διευθυντής φωτογραφίας Λουτσιάνο Τόβολι, αποκάλυψε στιγμές από την σπουδαία καριέρα του και τα επαγγελματικά του μυστικά που τον έκαναν διάσημο, σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον masterclass που παρέδωσε στην κατάμεστη αίθουσα Παύλος Ζάννας, στο πλαίσιο του 57ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

«Τιμή  για τη διοργάνωση» χαρακτήρισε την παρουσία στη Θεσσαλονίκη του Λουτσιάνο Τόβολι, του «μαέστρο», όπως τον αποκάλεσε, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστης Ανδρεαδάκης, προσθέτοντας: «Ο Λουτσιάνο Τόβολι συμμετέχει στο 57ο ΦΚΘ με την τελευταία ταινία στην οποία υπογράφει τη διεύθυνση φωτογραφίας, το Ένας Εβραίος για παραδειγματισμό, που σκηνοθέτησε ο Τζέικομπ Μπέργκερ. Ο κ. Τόβολι έχει συνεργαστεί με μεγάλους σκηνοθέτες όπως ο Μικελάντζελο Αντονιόνι στο εξαιρετικό Επάγγελμα ρεπόρτερ και ο Μπαρμπέτ  Σρέντερ στο Θεωρίες εγκλήματος, αλλά και με διακεκριμένους ηθοποιούς όπως η Τζούλι Τέιμορ στο φιλμ Τίτος και ο Νάνι Μορέτι στο Μπιάνκα.»Ο κ. Ανδρεαδάκης αποκάλυψε μάλιστα στο κοινό ότι ο ιταλός διευθυντής φωτογραφίας είχε έρθει ξανά στη Θεσσαλονίκη πριν από 30 χρόνια με αφορμή την κινηματογραφική διασκευή του βιβλίου «Το λάθος» του Αντώνη Σαμαράκη με τον Ούγκο Τονιάτσι και τον Μισέλ Πικολί. 

photo_594_400

Αεικίνητος, στα 80 του χρόνια και με ζωηρό χιούμορ, ο Λουτσιάνο Τόβολι  παρέδωσε το masterclass όρθιος με ένα μικρόφωνο στο χέρι, ανεβοκατεβαίνοντας στη σκηνή της αίθουσας.  Ο Λουτσιάνο Τόβολι δηλώνει οπερατέρ, κινηματογραφιστής και διευθυντής φωτογραφίας. Ο ίδιος σημείωσε χαρακτηριστικά: «Όλοι αυτοί οι όροι περιγράφουν το ίδιο επάγγελμα. Όταν οι αμερικανοί σκηνοθέτες ίδρυσαν την ένωσή τους, το Directors Guild of America, οι κινηματογραφιστές που ήθελαν να έχουν το προνόμιο των σκηνοθετών, επέλεξαν να ονομάζονται ‘διευθυντές φωτογραφίας’, χωρίς όμως τελικά να κερδίσουν κάτι. Σήμερα επανερχόμαστε στον όρο ‘κινηματογραφιστής’. Μου αρέσει η λέξη ‘κινηματογραφία’, προέρχεται από το ‘γράφω’ και την ‘κίνηση’, κι επειδή βρισκόμαστε στην Ελλάδα με καταλαβαίνετε: αυτό που με ενδιέφερε ήταν πώς μπορούμε να γράψουμε το φως με μία κίνηση. Πολλοί μεγάλοι φωτογράφοι ήταν σπουδαίοι καλλιτέχνες, δεν ήθελαν όμως να περάσουν στην κινηματογραφική φωτογραφία. Ο οπερατέρ είναι ο αρχηγός επί του πεδίου, όχι ένας καλλιτέχνης που δουλεύει για τον εαυτό του. Σήμερα οι ομάδες στα γυρίσματα μειώνονται λόγω της τεχνολογίας, ενώ παλιότερα το πλατό ήταν ένα τσίρκο, μία γιορτή γεμάτη θόρυβο. Σήμερα όλα γίνονται διακριτικά, δεν υπάρχουν φωνές, ούτε σκόνη. Ο καθένας παραμένει στη γωνιά του. Κι έτσι ο  κινηματογράφος άλλαξε πρόσωπο».

Ξετυλίγοντας το νήμα της κινηματογραφικής του διαδρομής, που υπερβαίνει τον μισό αιώνα, ο Τόβολι έφτασε στην πρώτη του ταινία, τους Ληστές του Οργκόζολο  του Βιτόριο ντε Σέτα.  Στη συνέχεια έκανε πολλές ακόμη ταινίες «όμως το πάθος μου ήταν να γίνω ρεπόρτερ, όχι διευθυντής φωτογραφίας», αποκάλυψε. Τον ενδιέφεραν ιδιαίτερα τα κοινωνικά θέματα και το επάγγελμα του διευθυντή φωτογραφίας τον έφερε κοντά στο όνειρό του να γίνει ρεπόρτερ.

photo_594_400-3

Ιδιαίτερα στάθηκε ο Λουτσιάνο Τόβολι στη συνεργασία του με τον  Μικελάντζελο Αντονιόνι τη δεκαετία του ‘70, με αφετηρία το ντοκιµαντέρ του Κίνα για την κοµµουνιστική Κίνα του Μάο Τσε Τουνγκ. «Ο Αντονιόνι ήταν ο απόλυτος μύθος και ξαφνιάστηκα όταν δέχτηκα ένα τηλεφώνημά του στο οποίο μου πρότεινε να πάω στην Κίνα μαζί του. Η Κίνα του Μάο ήταν για εμάς μία χώρα άγνωστη, ξέραμε περίπου τι συνέβαινε, αλλά όχι πολλά. Για μένα η φωτογραφία συνδέεται περισσότερο με την πολιτική και την κοινωνία παρά με την τεχνική. Βρεθήκαμε λοιπόν στην Κίνα της πολιτιστικής επανάστασης -κακώς μιλάμε για πολιτιστική επανάσταση γιατί καταδιώκονταν όλοι οι άνθρωποι του πνεύματος -, καλεσμένοι της κινέζικης κυβέρνησης και υπό διαρκή παρακολούθηση. Μείναμε πολλούς μήνες κι όταν γυρίσαμε προβάλλαμε την ταινία στην Ουάσιγκτον, παρουσία του Κινέζου πρέσβη κι έγινε σκάνδαλο. Όλη η κινεζική αντιπροσωπεία έφυγε από την προβολή, η ταινία λογοκρίθηκε και δεν προβλήθηκε στην Κίνα για 30 χρόνια. Μας κατηγόρησαν ότι ήμασταν καπιταλιστές, ότι δείξαμε μία πλευρά της Κίνας που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα κι ότι κάναμε σφάλματα για τα οποία  έφταιγα εγώ».

photo_594_400-4

Σταθμός στην καριέρα του Τόβολι ήταν το φιλμ Επάγγελμα ρεπόρτερ του Μικελάντζελο Αντονιόνι.  Ο ίδιος περιέγραψε αναλυτικά πώς γύρισε στο Επάγγελμα ρεπόρτερ το εξαιρετικό τελευταίο μονοπλάνο του φιλμ, που τον παίδεψε λόγω της αντίθεσης ανάμεσα στο εξωτερικό και το εσωτερικό φως, αλλά και για αμέτρητα τεχνικά ζητήματα. «Ο Αντονιόνι μου έλεγε ότι ήθελε σε αυτό το τελικό πλάνο να περάσουμε από μία υποκειμενική σε μία αντικειμενική θεώρηση. Για μένα, που δεν είμαι τόσο φιλόσοφος, το θέμα μου φαινόταν περίεργο. Για τα γυρίσματα επιστρατεύσαμε μία σφαίρα μέσα στην οποία έμπαινε η κάμερα και την οποία είχαν επινοήσει δύο Καναδοί πιλότοι, τεράστια γυροσκόπια κι έναν γερανό 40 μέτρων που μας τον έφεραν από τη Μαδρίτη. Γυρίζαμε αυτό το πλάνο επί μία ολόκληρη εβδομάδα, η κάμερα σχεδόν χάλασε, ένα καλώδιο έπεσε στη μέση του πλάνου, επειδή δεν έβαλε αρκετό σελοτέιπ ο βοηθός κι επιπλέον χάλασαν τα γυροσκόπια, ενώ επίσης φυσούσε αέρας που μας εμπόδιζε και ο παραγωγός Κάρλο Πόντι μας έβρισε γιατί καθυστερούσαμε, αποκαλώντας ‘τρελό’ τον Αντονιόνι. Όμως τελικά το πλάνο γυρίστηκε κι έφτασε να αποτελεί αντικείμενο μελέτης στις σχολές κινηματογράφου. Κάναμε μία εβδομάδα για ένα πλάνο. Καταλαβαίνετε ότι χρειάζεται χρόνος, αυτό είναι το σημείο – κλειδί».

 

 

 

Be the first to comment!
 
Leave a reply »