Βιβλίο
578 views 0 comments

ΚΥΡ: «Λεφτά υπάρχουν»! Χρήματα δεν υπάρχουν…

by on November 21, 2014
 

Του ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΡΓΑ

Με ένα λεύκωμα, γεμάτο σάτιρα και χιούμορ, απαραίτητο γιατρικό ενάντια στην κρίση που βιώνουμε, ο  ΚΥΡ επιστρέφει για μία ακόμα χρονιά με το νέο του συλλεκτικό ημερολόγιο για το 2015 με τον  τίτλο : «Λεφτά υπάρχουν»! Χρήματα δεν υπάρχουν… (Εκδόσεις Διόπτρα)

Ο γνωστός γελοιογράφος, που σατιρίζει την ελληνική πραγματικότητα εδώ και μισό αιώνα,  επιστρέφει για  να μας δώσει ανάσες με το κλασικό λεύκωμά του, που πλέον είναι απαραίτητο εργαλείο για να αντιμετωπίσουμε την ζοφερή πραγματικότητα.

Με το πενάκι του σκιτσάρει πρόσωπα και καταστάσεις, όλα όσα μας παιδεύουν και μας ταλαιπωρούν στη δύσκολη περίοδο που ζούμε, όσα συμβαίνουν  στην Ελλάδα του Μνημονίου και της κρίσης. Πάντα με φαντασία,  ταλέντο, δημοσιογραφικό ένστικτο, αιχμηρό λόγο και αστείρευτο χιούμορ που σπάει κόκαλα.

Είχα συναντήσει τον διακεκριμένο γελοιογράφο πριν από μια δεκαετία στο σχεδιαστήριο του, ένα μικρό δωμάτιο, στον έκτο όροφο μιας πολυκατοικίας στη Νέα Σμύρνη, πλημμυρισμένο από σκίτσα, γελοιογραφίες και αναμνηστικές φωτογραφίες.

Ανάβοντας την κλασική πια πίπα του, μου είχε μιλήσει για το ξεκίνημά του και τα πρώτα του σκίτσα και με είχε ταξιδέψει στον υπέροχο κόσμο της γελοιογραφίας

Από τη συνέντευξη αυτή, που είχε δημοσιευθεί στο θρακιώτικο περιοδικό icona, αναδημοσιεύω κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα που παραμένουν επίκαιρα.

DSC05168

-Το χιούμορ έχει ανατρεπτική δύναμη;

Το χιούμορ βεβαίως δεν μπορεί να ρίξει μια κυβέρνηση, ζημιά όμως μπο­ρεί να κάνει. Γιατί η γελοιογραφία είναι ένα είδος που το διαβάζουν όλοι και μπορώ να πω ότι είναι απ’ τα πρώτα πράγματα που διαβάζει κάποιος σε μια εφημερίδα. Η γελοιογραφία είναι μια εικόνα σατιρική, μια εικόνα που έχει μέσα της μπαρούτι, που στοχεύει κατ’ ευθείαν στο κούτελο.

-Το χιούμορ είναι το σοβαρότερο πράγμα στη ζωή μας;

Το σοβαρότερο δεν ξέρω, πάντως είναι ένα μεγάλο κομμάτι απ’ τη ζωή μας. Η Ελένη Βλάχου θυμάμαι που έ­λεγε ότι μια χώρα καταλαβαίνεις πόση δημοκρατία και πόση ελευθερία του Τύπου έχει απ’ τις γελοιογραφίες της, είναι καθρέφτης της χώρας, καταλα­βαίνεις αμέσως πόση δημοκρατία έχει αυτός ο τόπος. Κι αυτό φάνηκε σ’ ε­μάς στην περίοδο της δικτατορίας, ό­που η γελοιογραφία μας ήταν δεσμευ­μένη και φιμωμένη.

-Αίσθηση του χιούμορ σημαίνει και αίσθηση του μέτρου;

Έχουν πει πολλά για το χιούμορ. Το σίγουρο είναι ότι το χιούμορ είναι ένα άπιαστο πράγμα, ένα μπαφ, ένα πυρο­τέχνημα στον αέρα. Δε θέλω να μπει σ’ ετικέτα, σε καλούπι. Είναι ένα πυροτέ­χνημα που μπορεί ν’ ανάψει φωτιά.

-Όταν δεν υπάρχει χιούμορ δεν υ­πάρχει και κριτική;

Η γελοιογραφία σού δίνει τη δυνατό­τητα να ασκήσεις μια κριτική όχι από το σωστό τρόπο – κάπου στα πλάγια, κά­που από κάτω. Να του έρθει δηλαδή α­πό ’κεί που δεν το περιμένει αυτός που θέλει να κριτικάρει. Είναι κάτι αναπάντε­χο, από κάπου μπορεί να σου ’ρθει η χειροβομβίδα… Σκοπός μου είναι να κά­νω μια κριτική σε πράγματα που καίνε τον κόσμο. Κι αυτό είναι το μεγάλο προ­σόν του γελοιογράφου, να πάρει ένα παράπονο που υπάρχει στον κόσμο, ό­πως μια αύξηση της φορολογίας, μια αύξηση στην τιμή της βενζίνας, στο ψω­μί. Κι αυτό το παράπονό του να το πά­ρει να το κάνει γελοιογραφία και να το ρίξει στα μούτρα της εξουσίας. Αυτός είναι όλος ο μηχανισμός της· και ταυτό­χρονα έχει σύμμαχο όλο τον κόσμο.

1969294_10152735422325783_7616566928382548415_n[1]

Το χιούμορ, δηλαδή, μπορούμε να πούμε ότι είναι ο υπ’ αριθμόν ένας εχθρός της εξουσίας;

Δεν ξέρω αν είναι ο υπ’ αριθμόν ένα, αλλά κίνδυνος και στόχος σίγουρα εί­ναι. Δηλαδή, θα χτυπήσεις την εξου­σία, γιατί η αντιπολίτευση και όλοι οι άλλοι είναι μόνο λόγια. Η θέση τού γε­λοιογράφου είναι αντιεξουσιαστική. Ε­γώ σ’ όλη μου τη σταδιοδρομία υπήρ­ξα πάντα αντιεξουσιάκιας…

-Η πολιτική αντέχει το χιούμορ;

Αντέχει, άλλωστε γι’ αυτό είναι χον­τρόπετση, φτιαγμένη για ν’ αντέχει τέ­τοια πράγματα. Ασφαλώς και τα αντέχει.

-Σας τρομάζουν οι πολιτικοί που δεν έχουν χιούμορ;

Όλοι οι άνθρωποι που δεν έχουν χιούμορ με τρομάζουν. Βεβαίως ένας λόγος παραπάνω είναι οι πολιτικοί. Στην καριέρα μου δεν είχα κανένα πα­ράπονο από πολιτικό, καμιά μήνυση, γιατί σκοπός μου είναι να κάνω ακόμα κι αυτόν να γελάσει και να σκεφτεί ορισμένα πράγματα. Θυμάμαι μια φο­ρά, είχα δει τον Μητσοτάκη, ο οποίος μου είπε «βλέπω τις γελοιογραφίες σου πάντα και γελάω». «Και ’γώ το ίδιο» του απάντησα γελώντας.

-Οι Έλληνες, ως λαός, έχουμε χιούμορ;

Αν την ερώτηση αυτή μου την έκα­νες πριν από δεκαπέντε έως είκοσι χρόνια, θα σου έλεγα ότι οι Έλληνες έχουν περισσότερη πλάκα, όχι χιού­μορ. Τώρα όμως βλέπω τη νέα γενιά, από τα σλόγκαν που γράφει στους τοίχους, και τα οποία έχουν πάρα πο­λύ χιούμορ, και διαπιστώνω ότι έχει πράγματι χιούμορ.

-Πόσοι τύποι Ελλήνων υπάρχουν στις γελοιογραφίες σας;

Στα σκίτσα μου προσπαθώ να βάλω ανθρωπάκια, τα ανθρωπάκια τού ΚΥΡ όπως τα λένε, τα οποία να είναι από διάφορες κοινωνικές τάξεις. Να είναι ο λαϊκός, ο αστός, να είναι η γριούλα με το τσεμπέρι, να είναι ο φοιτητής, ό­λοι αυτοί που ζουν την πολιτική κατά­σταση. Είναι σαν ένας θίασος σκιών, όπου εκεί παρελαύνουν όλοι αυτοί οι ανώνυμοι τύποι και σχολιάζουν την επικαιρότητα. Προσπαθώ να αποφεύγω να σχεδιάζω τους πολιτικούς, προτιμώ το χιούμορ να βγει μέσα από ανθρώ­πους οι οποίοι συζητάνε και κριτικά­ρουν την πολιτική κατάσταση.

-Τι είναι σήμερα η Ελ­λάδα; Θυμάμαι μια γελοιογραφία σας όπου λέτε, μεταξύ άλλων, ότι η Ελ­λάδα είναι οι μουσακάδες και τα παστίτσια.

Πάντα η Ελλάδα θα έχει τις καλές και τις κακές της στιγμές, πάντα θα έ­χει τις νίκες και τις ήττες της, πάντα θα έχει τους ήρωες και τους χαφιέ­δες. Αλλά, πάντως, δε θα μπορούσα να ζήσω σ’ άλλη χώρα εκτός της Ελ­λάδας. Ακόμα και επαγγελματικά, αν ζούσα σ’ άλλη χώρα, π.χ. στη Φινλαν­δία ή σ’ άλλη σκανδιναβική χώρα, θα είχα μπει στο ταμείο ανεργίας ως σκιτσογράφος. Ενώ εδώ, το ένα θέμα έρχεται πίσω από το άλλο, δεν προλα­βαίνεις να τελειώσεις ένα σκίτσο και σου προκύπτει καινούργιο θέμα. Δεν προβληματιζόμαστε στο τι θα φτιά­ξουμε, αλλά τι θα πετάξουμε’ τόση είναι η πληθώρα των θεμάτων σ’ αυτό τον τόπο. Ευχαριστώ το Θεό που γεννήθηκα σκιτσογράφος, αλλά τον ευ­χαριστώ περισσότερο που γεννήθηκα στην Ελλάδα.

10698709_10152735422310783_8680125297088550566_n[1]

Τι σας πληγώνει και τι σας εμπνέει;

Με πληγώνει το περιβάλλον και η ο­μορφιά αυτού του τόπου, που όλο και θα πληγωθεί, που όλο θα υποστεί διά­φορες αλλοιώσεις. Μ’ αρέσει η Ελ­λάδα, τα νησιά της. Δε θα άλλαζα με τίποτα ένα ταξίδι σε ένα νησί, όπως τη Σαμοθράκη, απ’ την οποία έχω αξέχα­στες εικόνες. Τα χρώματα, την ώρα που έδυε ο ήλιος, στον αρχαιολογικό χώρο της Παλιάπολης ήταν κάτι το συγκλονιστικό.

Από πού εμπνέεστε;

Εμπνέομαι απ’ την επικαιρότητα, την πολιτική και την κοινωνική. Άλλωστε, αυτό είναι που θέλουν και οι ελληνικές εφημερίδες.

-Το σκίτσο σας είναι η άμυνά σας;

Η γελοιογραφία είναι το όπλο μου, είναι το μόνο πράγμα για το οποίο αι­σθάνομαι δυνατός. Ενώ, ας υποθέ­σουμε ότι κατά την περίοδο της δικτα­τορίας θα φοβόμουνα να πετάξω ένα φέιγ-βολάν – δεν είμαι ο τύπος του ήρωα-όταν ήθελα να κάνω ένα σκίτσο εναντίον τους, το έκανα. Το πενάκι μου είναι το όπλο μου.

-Πόσο δύσκολο είναι να γελάμε με τον εαυτό μας;

Οι σοβαροί άνθρωποι γελάνε με τον εαυτό τους, οι σοβαροφανείς δε γελά­νε με τον εαυτό τους. Όσοι έχουν χιού­μορ, ένα απ’ τα πρώτα πράγματα που κάνουν είναι ο αυτοσαρκασμός, η αυ­τοσάτιρα

page-11[1]

-Οι γελοιογραφίες σας γίνονται εργαλεία στη ζωή των αναγνωστών σας;

Όχι μόνο οι δικές μου, αλλά και των άλλων συναδέλφων μου. Πολλές φο­ρές, όταν πηγαίνω σε κάποια γραφεία, βλέπω γελοιογραφίες καρφιτσωμένες σε ταμπλό. Χαίρομαι γιατί τους “μίλη­σα”, γιατί κάπου τους άγγιξα. Αυτό που ήθελαν να φωνάξουν αυτοί προς την εξουσία, το φώναξα εγώ, τους έκα­να εγώ αυτή την εκδούλευση.

Αγαπάει, δηλαδή, ο Έλληνας τη γελοιογραφία;

Του αρέσει κατ’ αρχήν να γελάει. Αλλά με τη γελοιογραφία δεν είναι απαραίτητο να γελάσεις, μπορείς να μειδιάσεις, να σκεφτείς.

Με τι δεν θα μπορούσατε ποτέ να συνθηκολογήσετε;

Με την κακογουστιά. Το κακό γούστο είναι αυτό που με εξουθενώνει, δε θα μπορούσα δηλαδή ποτέ να παντρευτώ κάτι κακόγουστο, να συζήσω με κάτι κακόγουστο. Μ’ ενοχλεί σφόδρα το κακόγουστο και η βλακεία, που δεν μπορείς να την πολεμήσεις, να τη νικήσεις. Η βλακεία είναι ανίκητη.

Εάν έπρεπε ν’ αγωνιστείτε σήμερα για κάτι, ποιο θα ήταν αυτό;

Θα μου άρεσε ν’ αγωνιστώ για ένα παιδικό χαμόγελο, για ένα παιδί που υποφέρει.

Βιογραφικό:

SONY DSC

Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Ρώμης. Πρωτοδημοσίευσε σκίτσα του σε ιταλικά περιοδικά και εφημερίδες. Άρχισε να εργάζεται ως πολιτικός γελοιογράφος στην εφημερίδα Μεσημβρινή. Εργάζεται στην Ελευθεροτυπία. Έχει βραβευτεί με το πρώτο βραβείο στη Μεγάλη Παγκόσμια Έκθεση του Μόντρεαλ, το 1981.

Info:

802

Ημερολόγιο ΚΥΡ 2015 : ««Λεφτά υπάρχουν»! Χρήματα δεν υπάρχουν…»

Εκδόσεις: Διόπτρα

Επιμέλεια: Έλενα Κατσαϊτη

Τα σκίτσα που δημοσιεύονται στη συνέντευξη είναι απ’ το εν λόγω ημερολόγιο

 

 

 

Be the first to comment!
 
Leave a reply »

 

Leave a Reply