Βιβλίο
825 views 0 comments

Μαίρη Κόντζογλου: « Η γη της Καππαδοκίας με συγκινεί και με εμπνέει»»- Το νέο βιβλίο της «Τα παλιά ασήμια» παρουσιάζεται στον Έβρο

by on January 14, 2015
Details
 
Editor Rating
Total Score

Hover To Rate
User Rating
User Score

You have rated this

 

Στον ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΡΓΑ

Μια ιστορία αγάπης που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στην σκληρότητα του πολέμου της προσφυγιάς και πολιτικών ταραχών εκτυλίσσεται στο νέο βιβλίο της Μαίρης Κόντζογλου με τίτλο «Τα Παλιά Ασήμια», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Πρόκειται για το πρώτο μέρος μιας τριλογίας με θέμα τις αλησμόνητες πατρίδες, ένα συναρπαστικό ταξίδι μνήμης στη μαγική Καππαδοκία, μια χώρα γεμάτη θρύλους και παραδόσεις και που θα παρουσιασθεί στο Διδυμότειχο, την Ορεστιάδα και την Αλεξανδρούπολη.

«Τα Παλιά Ασήμια είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα με την έννοια πως διαδραματίζεται σε μια ιστορική περίοδο κατά την οποία, όπως επισημαίνεται και παρακάτω, συνέβησαν πολύ σημαντικά ιστορικά και πολιτικά γεγονότα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας» λέει η συγγραφέας του βιβλίου Μαίρη Κόντζογλου μιλώντας στην ArtPress. «Είναι η εποχή που η πανίσχυρη Οθωμανική Αυτοκρατορία διαλύεται και αυτή η διαδικασία είναι επώδυνη για την Ελλάδα και την (μετέπειτα) Τουρκία. Και για άλλους λαούς είναι επώδυνη αλλά στο βιβλίο μου «Τα Παλιά Ασήμια», παρακολουθούμε τι συμβαίνει στην Ελλάδα και στην Μικρά Ασία.  Όμως είναι και ένα σύγχρονο μυθιστόρημα γιατί εξελίσσεται σε δύο χρόνους, δηλαδή στις αρχές του 20ου  αιώνα και στις αρχές του 21ου όπου παρακολουθούμε τους απόγονους των βασικών ηρώων του βιβλίου.» προσθέτει.

Πού γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο σας;

Η ιδέα για το βιβλίο αυτό γεννήθηκε όταν επισκέφθηκα για πρώτη φορά την Καππαδοκία και συγκεκριμένα το βραχομονάστηρο των Παλιών Ασημιών (στην περιοχή της Νίγδης) , όπου συγκινήθηκα ιδιαίτερα, τόσο από την δύναμη της φύσης αλλά και του ανθρώπου, όσο και από την τοιχογραφία της Παναγίας που Χαμογελάει, που είναι μοναδική στον κόσμο.

Υπάρχουν στο βιβλίο σας πραγματικά στοιχεία ή μυθοπλαστικά;

Το βιβλίο «Τα Παλιά Ασήμια» είναι προϊόν μυθοπλασίας. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν μικρές, αδιόρατες ίσως στον αναγνώστη στιγμές οι οποίες είναι έτσι όπως μου τις διηγήθηκαν κάποιοι απόγονοι Καππαδοκών, κατά το στάδιο της έρευνας που έκανα πριν ξεκινήσω την συγγραφή της τριλογίας  ή και κατά την διάρκειά της.

«Ο ελληνισμός που  έζησε εκεί σχημάτισε μια πολύ ξεχωριστή κοινωνία»

Τι σας έκανε να ασχοληθείτε με την συγκεκριμένη περίοδο της ιστορίας;

Η Καππαδοκία η ίδια με έκανε να ασχοληθώ με την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Και τι θέλω να πω: το οροπέδιο της Καππαδοκίας κατοικήθηκε (υπάρχουν ευρήματα) από το 7.000 πχ. Αντιλαμβανόμαστε όλοι πως πρόκειται για μια περιοχή που ασφαλώς έχει μακραίωνα και ενδιαφέρουσα ιστορία.  Ο ελληνισμός που αναπτύχθηκε και έζησε εκεί , σχημάτισε μια πολύ ενδιαφέρουσα, ξεχωριστή κοινωνία, σχετικά άγνωστη στους κατοίκους της Ελλάδας.  Θέλω να πω ότι, η ζωή στα Μικρασιατικά παράλια, στην Ιωνία, είναι πολύ πιο γνωστή σε όλους μας, τόσο από την ιστορία που διδασκόμασταν στο σχολείο, όσο και από τα γεγονότα του 1922 , δηλαδή την Μικρασιατική καταστροφή και ειδικότερα την καταστροφή της Σμύρνης.

Ταξιδεύοντας εγώ στην Καππαδοκία , ήρθα σε επαφή με την ιστορία της, με αποκορύφωμα την ιστορία της Ανταλλαγής των πληθυσμών του 1923-1924, την οποία αορίστως γνώριζα. Η συγγραφή λοιπόν αυτού του βιβλίου ξεκίνησε από μια βαθύτερη δική μου ανάγκη να μάθω περισσότερα πράγματα για τον τόπο αλλά και την ιστορία του. Γενικά, πρέπει να πω ότι η Ανταλλαγή των πληθυσμών (Συνθήκη της Λοζάνης , 1923) είναι σχετικά ‘παρθένα’ στην λογοτεχνία και , ενώ έχουν γραφεί χιλιάδες βιβλία πχ για την καταστροφή της Σμύρνης, ελάχιστα έχουν ασχοληθεί με την Ανταλλαγή. Επίσης, καθώς η Ανταλλαγή αφορούσε όχι μόνο τους χριστιανούς της Μικράς Ασίας αλλά και τους μουσουλμάνους της Ελλάδας, οι οποίοι είχαν ζήσει τέσσερις αιώνες εκεί, το να γράψω ένα μυθιστόρημα για τους χριστιανούς και μουσουλμάνους που ανταλλάχθηκαν , δηλαδή ξεσπιτώθηκαν και γίνανε πρόσφυγες , όχι σε εποχή πολέμου, ήταν πολύ ελκυστική.

Πρόκειται για μια περίοδο που συνέβησαν σημαντικά ιστορικά και πολιτικά γεγονότα. Εκφράζετε την άποψή σας για τα γεγονότα αυτά στο βιβλίο σας, κάνετε κάποια κριτική;

Ασφαλώς και την εκφράζω βάζοντας τους ήρωες να κάνουν συγκεκριμένες σκέψεις και πράξεις. Κατά την άποψή μου ο συγγραφέας, εφ’όσον συμπάσχει την ώρα που καταθέτει το μυαλό και την ψυχή του σε ένα έργο,  είναι αδύνατον να αποστασιοποιηθεί από αυτό.

  « Η μόνη ελπίδα για  σωθούμε είναι ο πολιτισμός»

Πιστεύετε πως η ιστορική μνήμη σώζει ή ανακινεί πάθη;

Μπορεί, πράγματι, να συμβούν και τα δύο. Εξαρτάται από ποια σκοπιά, ποια χρονική στιγμή και κάτω από την πίεση ποιων γεγονότων θα ανασυρθεί και θα εξετασθεί  ή γίνει προϊόν εκμετάλλευσης η ιστορική μνήμη. Επειδή όμως η λογοτεχνία έχει μια πολύ πιο έμμεση επίδραση – από ότι ένα μέσο μαζικής ενημέρωσης, ας πούμε – και αφορά, δυστυχώς, πολύ μικρότερο αριθμό ανθρώπων που θα έρθουν σε επαφή με την ‘ανασυρθείσα μνήμη’, πιστεύω ακράδαντα πως η ιστορική μνήμη όπως αναδύεται μέσα από την λογοτεχνία, σώζει.Έχω την άποψη ότι, στις εποχές που ζούμε, η μόνη ελπίδα για  σωθούμε είναι ο πολιτισμόςΚαθώς οι ιστορικές μνήμες είναι στοιχείο του πολιτισμού μας, πιστεύω πως δεν πρέπει να ξεχάσουμε ποτέ.

Οι κεντρικοί ήρωες του βιβλίου σας η Σεβαστή Χατζηαβράμογλου και ο αμερικανός καθηγητής Έλμερ Αλεξάντερ Κάρτερ, από ποια πλευρά της ζωής είναι βγαλμένοι;

Οι ήρωες μου και σ’αυτό το βιβλίο, όπως και σε όλα τα άλλα, είναι άνθρωποι απλοί, συνηθισμένοι. Με τις μικρές και μεγαλύτερες  ατέλειες τους, με τις χαρές και τις πίκρες της ζωής, με στιγμές ανυπέρβλητου θάρρους αλλά και στιγμές αδυναμίας, άνθρωποι που γονατίζουν αλλά και ξανασηκώνονται. Γενικά, επειδή πιστεύω στον άνθρωπο και στη δύναμη της ψυχής, οι ήρωες του βιβλίου είναι, θα έλεγα, ‘θετικοί’ ήρωες αλλά όχι εξιδανικευμένοι, σε καμία περίπτωση δεν συμβαίνει αυτό.

 «Λατρεύω τους ήρωες των βιβλίων μου»

Είστε από τους συγγραφείς που αγαπούν τους ήρωες των βιβλίων τους, που ταυτίζονται μαζί τους ή από αυτούς που κρατάνε αποστάσεις;

Λατρεύω τους ήρωές του, το ομολογώ. Αλλά η αγάπη μου για αυτούς δεν σημαίνει πως με κάνει προστατευτική απέναντί τους, δεν τους ωραιοποιώ, ούτε τους κάνω ‘χατιράκια’. Αντίθετα,  πολλές φορές θα έλεγα πως τους φέρνω στα όρια τους, ψυχικά και σωματικά,  ίσως γιατί, όπως είπα και παραπάνω, πιστεύω πολύ στη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής. Όσον αφορά δε τους ‘αντι-ήρωες’, δηλαδή τους αρνητικούς ήρωες, προσπαθώ, δείχνοντας το παρελθόν και κυρίως τα παιδικά τους χρόνια,  να εξηγήσω για ποιον λόγο είναι έτσι όπως είναι. Δεν τους δικαιολογώ, αυτό αφήνω τον αναγνώστη να το κάνει. Αν το κάνει, βέβαια. Όμως οφείλω να εξηγήσω το ‘γιατί’.

Αυτό είναι το πρώτο μέρος της τριλογίας. Τι θα ακολουθήσει;

Στο βιβλίο «Τα Παλιά Ασήμια» παρακολουθούμε τους ήρωες – και τους χριστιανούς αλλά και τον μουσουλμάνο ήρωα –  σε νεαρή ηλικία. Μαζί παρακολουθούμε και την κοινωνία των ρωμιών της Καππαδοκίας στα χρόνια πριν τον Ελληνο-Τουρκικό πόλεμο (1919-1922) και την Μικρασιατική Καταστροφή, όπως και την κοινωνία των μουσουλμάνων της Δυτικής Μακεδονίας, αυτή πιο ακροθιγώς.

Στο δεύτερο μέρος με τον προσωρινό τίτλο «Προσευχή στα Παλιά Ασήμια» (έκδοση 18/5) , βλέπουμε τις επιπτώσεις της Καταστροφής πάνω στις ζωές τους, τις επιπτώσεις της Συνθήκης της Λοζάνης περί ανταλλαγής των πληθυσμών.

Στο τρίτο μέρος με τον τίτλο «Πέρα από τα Παλιά Ασήμια» θα δούμε την εγκατάσταση των προσφύγων στην Ελλάδα – και αντίστοιχα στην Καππαδοκία- και τα πρώτα χρόνια της ζωής τους εκεί. Μέσα σε όλα αυτά υπάρχει ένας μεγάλος έρωτας, της Σεβαστής και του Έλμερ, ένας έρωτας απαγορευμένος λόγω κοινωνικών συνθηκών, που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στην σκληρότητα του πολέμου και της προσφυγιάς. Παράλληλα, και στα τρία βιβλία παρακολουθούμε και τους απογόνους τους που, σιγά- σιγά, ερχόμενοι σε επαφή με την ιστορία των παππούδων τους, μεταλλάσσονται μέσα από έναν παράξενο έρωτα…

  «Γράφω για να γίνω καλύτερη σαν άνθρωπος»

Γιατί γράφετε;

Μου αρέσει πολύ αυτή η ερώτηση, την κάνετε πάντα εσείς οι δημοσιογράφοι γιατί είστε σίγουροι πως από την συγγραφή δεν κάνουμε λεφτά, άρα σας δημιουργείτε η απορία γιατί να γράφουμε. Πληροφορείστε λοιπόν τον κόσμο πως ο συγγραφέας είναι αυτός που αποκομίζει τα λιγότερα από ένα βιβλίο, γιατί υπάρχει μια θολούρα γύρω από το θέμα. Εντάξει, πλάκα κάνω, αν και εννοώ όλα όσα λέω. Γιατί γράφω…  Για πολλούς λόγους, νομίζω. Πρώτα απ’όλα , από αγάπη για την λογοτεχνία, της οποίας ταπεινή θεραπαινίδα επιθυμώ να είμαι. Ίσως και από μια επιθυμία να κάνω καλύτερο τον εαυτό μου αλλά και τον κόσμο όλο, γιατί νομίζω πως βελτιώνομαι σαν άνθρωπος όσο γράφω, ψάχνομαι και σκέφτομαι πολύ περισσότερο. Επίσης, συγγράφοντας,  δημιουργώ ανθρώπους, τους ήρωες, που είναι μεν ατελείς αλλά κατά βάση είναι καλοί άνθρωποι. Όπως θα επιθυμούσα να είμαστε όλοι.

Η διαδικασία της γραφής σας θεραπεύει ή σας «τραυματίζει»;

Η διαδικασία της συγγραφής μου προσφέρει μεγάλη ικανοποίηση, τόση  όση δεν περιγράφεται με λόγια. Κάποιες στιγμές με τραυματίζει βαριά αλλά την ίδια στιγμή με θεραπεύει κιόλας, δηλαδή ασκεί μαγική δύναμη πάνω μου.

Ποια είναι τα θέματα που πρωταγωνιστούν στα βιβλία σας;

Μου αρέσει να παρατηρώ τις αλλαγές στη ζωή αλλά και στον χαρακτήρα των ηρώων μου από την επίδραση των κοινωνικών ή και των ιστορικών γεγονότων. Θα έλεγα λοιπόν πως ενδιαφέρομαι για τα  κοινωνικά θέματα, όπως οι οικογενειακές, φιλικές και οι ανθρώπινες σχέσεις γενικότερα, η καταπίεση, η προσφυγιά και η μετανάστευση, ο ανταγωνισμός και βέβαια  ο έρωτας που συναντάται σε όλες τις παραπάνω καταστάσεις , πολλές φορές τις διαμορφώνει κιόλας.

Τι κερδίζει ο αναγνώστης από τα βιβλία σας;

Ελπίζω πολλά. Πέρα από μια ωραία, ενδιαφέρουσα ιστορία, μπορεί αν θέλει (τονίζω το ‘αν θέλει’), να δει άλλα μέρη του κόσμου ή της Ελλάδας, να διαβάσει  –έστω και ακροθιγώς- την ελληνική ιστορία για να την ξαναθυμηθεί (ΟΙ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΟΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ, ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΑΣΗΜΙΑ),  να πληροφορηθεί για συνήθειες, έθιμα, παραδόσεις και τρόπο ζωής άλλων  κοινωνιών (ΤΟ ΜΕΛΙ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ, ΟΙ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΟΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ, ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΑΣΗΜΙΑ), να κάνει μια βαθύτερη έρευνα στην κλασική λογοτεχνία (ΧΙΛΙΕΣ ΖΩΕΣ ΑΠΟΨΕ), να ‘ακούσει’ τα κοινωνικά προβλήματα όπως η ομοφοβία, η ξενοφοβία, ο ρατσισμός και η ενδοοικογενειακή βία (ΧΙΛΙΕΣ ΖΩΕΣ ΑΠΟΨΕ, ΠΕΡΠΑΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΓΓΕΛΟ ΣΟΥ), να ξαναγίνει ένα αθώο, χαρούμενο παιδί που αγαπάει όλον τον κόσμο (ΤΟ ΜΕΛΙ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ).

«Η κρίση να αποβεί δημιουργική για έναν συγγραφέα»

Ποιος είναι ο ρόλος των ανθρώπων των γραμμάτων στην εποχή της κρίσης που βιώνουμε;

Θα σας πω ποιος θα έπρεπε να είναι, το ποιος είναι τον βλέπετε (ή δεν τον βλέπετε…) και εσείς. Ο ρόλος των πνευματικών ανθρώπων αυτήν την εποχή (αλλά και πάντα, νομίζω)  είναι να έρθουν με την τέχνη, με το έργο τους πιο κοντά στον ‘διαλυμένο’ (ηθικά και οικονομικά) άνθρωπο της κρίσης και να του προσφέρουν, πάντα μέσα από την τέχνης τους, έργα που θα τους κάνουν να σκεφθούν κάπως περισσότερο, που θα τους ανεβάσουν ένα σκαλί παραπάνω, που θα τους κάνουν να δούνε πως υπάρχει και ‘το κάτι διαφορετικό’. Το να μένουμε περιορισμένοι σε ένα στενό κύκλο διανόησης και να ανακυκλώνουμε την γνώμη μας ο ένας για τον άλλον, δεν βοηθάει καθόλου, αντίθετα, αφήνουμε τις κακές επιρροές (τηλεόραση, κυρίως, αλλά και βιβλία που μιμούνται και χρησιμοποιούν τηλεοπτικά πρότυπα), τις αφήνουμε να οργιάζουν.

Ναι, θεωρώ πως η κρίση μπορεί να είναι ιδιαίτερα δημιουργική για έναν συγγραφέα, αρκεί βέβαια να έχει εξασφαλίσει τα προς το ζην.

Ποια είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του συγγραφέα;

Η κοινωνία. Εκεί μέσα που συμβαίνουν ή δεν συμβαίνουν πράγματα που αλλάζουν (ή θα μπορούσαν να αλλάξουν) τον κόσμο όλο.

Το βιβλίο:

10906407_10200319285621686_123969672425537726_n[1]

Καππαδοκία, χώρα µαγική, γεµάτη θρύλους και παραδόσεις.
Εκεί, ανάµεσα στα βουνά µε τα αιώνια χιόνια και τις κοιλάδες µε τα ανάγλυφα βράχια, ένας ελληνισµός ξεχασµένος στα έσχατα της Ανατολίας ζει και προκόβει, ερωτεύεται, γεννάει, προσεύχεται, λιτανεύει, γερνάει και πεθαίνει κάτω από τη σκιά των ηφαιστείων.
Καισάρεια, Σινασός, Σµύρνη και Πόντος, ο καµβάς που πάνω του κεντιέται η ιστορία του έρωτα της Σεβαστής Χατζηαβράµογλου µε τον Έλµερ Αλεξάντερ Κάρτερ στα χρόνια του Μεγάλου Πολέµου, ο οποίος άλλαξε τα σύνορα του κόσµου. Η ανταλλαγή των πληθυσµών το 1924 χωρίζει για πάντα τους δυο νέους ένα αιµατοβαµµένο βράδυ στο λιµάνι της Μερσίνας.
Ογδόντα χρόνια αργότερα, η Έλσα κάνει ένα ταξίδι στα προγονικά χώµατα, κουβαλώντας µαζί της το ηµερολόγιο της γιαγιάς Σεβαστής. Ο αµερικάνος φωτογράφος Άλεξ πηγαίνει στην Καππαδοκία να αναζητήσει τα χνάρια του καθηγητή Έλµερ Αλεξάντερ Κάρτερ.
Υπόγειες πολιτείες, απόκρυφες εκκλησιές, περιστρεφόµενοι δερβίσηδες και ένα µοναστήρι µε τη χαµογελαστή Παναγία µπλέκουν στις προσωπικές ιστορίες και µοναξιές των ηρώων, σκαλίζοντας στους βράχους µια παλιά ραψωδία στην οποία εκείνοι καλούνται να γράψουν τους στίχους του τέλους.

Βιογραφικό:

Η Μαίρη Κόντζογλου γεννήθηκε, µεγάλωσε και συνεχίζει να µεγαλώνει στη Θεσσαλονίκη. Έχει σπουδάσει Πολιτικές Επιστήµες στο Πάντειο Πανεπιστήµιο και έχει εργαστεί σε µεγάλες ελληνικές εταιρείες, µε αντικείµενο πάντα την Επικοινωνία.
Έχει εκδώσει τα μυθιστορήματα Το Μέλι το Θαλασσινό (2008), Περπάτα µε τον άγγελό σου (2009), Χίλιες ζωές απόψε(2013), καθώς και την τριλογία Οι μεσημβρινοί της ζωής (2011) που αποτελείται από τα βιβλία Στους ήλιους του έρωτα, Στα φεγγάρια της αλήθειας, Στη γη της αγάπης. Επισκεφθείτε τη σελίδα της στο facebookγια να επικοινωνήσετε μαζί της.

INFO:

Παρουσίαση του βιβλίου «Τα παλιά ασήμια»

Διδυμότειχο:
Πέμπτη, 15 Ιανουαρίου 2015
, στις 6:30 μ.μ.,
Λαογραφικό Μουσείο (Κολοκοτρώνη 22 και Βατάτζη),
Σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο ΠΑΠΥΡΟΣ και τον Μορφωτικό Σύλλογο «Λαογραφικό Μουσείο Διδυμοτείχου»
Θα μιλήσουν η ειδική γραμματέας του συλλόγου και εκπαιδευτικός Λίτσα Δραγούμη και η πρόεδρος του συλλόγου και εκπαιδευτικός Χρυσούλα Κυρούδη-Τσακιράκη.
Αποσπάσματα από το βιβλίο διαβάζουν οι εκπρόσωποι του βιβλιοπωλείου Νάντια Ζήρου και Μαρία Καραντάκη.

Ορεστιάδα
Παρασκευή, 16 Ιανουαρίου 2015
, στις 7 μ.μ.,
Βιβλιοπωλείο ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ (Εμ. Ρήγα 29)

Αλεξανδρούπολη
Σάββατο, 17 Ιανουαρίου 2015
, στις 7 μ.μ.,
Καππαδοκική Εστία (Μητροπούλου 1),
Σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο ΒΑΤΑΜΙΔΗ, τον Σύλλογο Καππαδοκών Ν. Έβρου «Οι τρεις ιεράρχες»
Θα μιλήσουν ο Θεοφάνης Ισαακίδης, Πρόεδρος του Συλλόγου και της Πανελλήνιας Ένωσης Καππαδοκικών Σωματείων, η Πένυ Δαμιανίδου, Γενική Γραμματέας του Συλλόγου και η Φωτεινή Ναούμ, συγγραφέας. Ο Σύλλογος Ιστορικής Μνήμης και Μουσικής Παράδοσης «Φωνές της Θράκης» θα ερμηνεύσει τρία τραγούδια από την Καππαδοκία.
Η Μαίρη Κόντζογλου θα απαντήσει στις ερωτήσεις του κοινού και θα υπογράψει αντίτυπα του νέου της βιβλίου.

 

 

 

Be the first to comment!
 
Leave a reply »

 

Leave a Reply