Βιβλίο
66 views 0 comments

«Περιστέρια στη χλόη»: Ένα μυθιστόρημα για τον θρυμματισμένο κόσμο

by on June 14, 2017
Details
 
Editor Rating
Total Score

Hover To Rate
User Rating
User Score

You have rated this

 

‘Ένα από τα σημαντικότερα έργα της γερμανικής μεταπολεμικής λογοτεχνίας αποτελεί το μυθιστόρημα «Περιστέρια στη χλόη», του Γερμανού συγγραφέα Wolfgang Koeppen, (Βόλφγκανγκ Κέπεν), το οποίο μετράει ήδη πάνω από εξήντα χρόνια λογοτεχνικού βίου  και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Κριτική» σε μετάφραση του Βασίλη Τσαλή.

Το 1951, στο ενημερωτικό δελτίο της πρώτης έκδοσης του έργου, ο οίκος Scherz & Goverts τονίζει: «Πρόκειται για την πλέον εύστοχη λογοτεχνική παρουσίαση της μεταπολεμικής Γερμανίας, ένα απολύτως επίκαιρο μυθιστόρημα».

Πράγματι, στα Περιστέρια στη χλόη, ο Koeppen, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων της κεντρικής Ευρώπης, επιτυγχάνει με πρωτοποριακή, για τα γερμανικά γράμματα, τεχνική να μεταδώσει το κλίμα της αβεβαιότητας, του φόβου, αλλά και μιας υπόγειας ζωτικότητας που είχε αρχίσει να αναδύεται μέσα από τα ερείπια της ηττημένης Γερμανίας. Ο Koeppen έχει τονίσει επανειλημμένα ότι ο σκοπός του δεν ήταν να γράψει ένα πολιτικό μυθιστόρημα ή κοινωνιολογικό δοκίμιο, ώστε να μεταδώσει κάποιο μήνυμα. Εκπεφρασμένος σκοπός του ήταν η αφηγηματική δύναμη και η αρτιότητα.

Στο έργο εμφανίζονται εκκεντρικές φιγούρες, όπως ο υπερφίαλος και καταπονημένος από τις καταχρήσεις ηθοποιός Αλέξανδρος και η αλκοολική και σεξομανής γυναίκα του Μεσαλίνα, ο Αμερικάνος ποιητής Έντουιν –φιγούρα η οποία παραπέμπει στον Τ.Σ. Έλιοτ–, ο οποίος δίνει διαλέξεις στην Ευρώπη με θέμα «Το πνεύμα της Δύσης» και «Η νίκη του πνεύματος επί της ύλης», το μυθιστορηματικό alter ego του Koeppen, ο αποτυχημένος συγγραφέας και ποιητής Φίλιππος, και η νεαρή γυναίκα του Εμίλια.

Απόσπασματα:

«Οι γραφομηχανές άστραφταν κάτω από τα φώτα νέον, και ο Φίλιππος είχε την αίσθηση ότι τα πληκτρολόγιά τους τον περιγελούσαν: το μέτωπο των γραμμάτων μεταμορφώθηκε σ’ ένα σαρκαστικά χάσκον στόμα, απ’ όπου η αλφάβητος σαν γυμνωμένη οδοντοστοιχία, ορμούσε να τον γραπώσει. Δεν ήταν συγγραφέας ο Φίλιππος; Κυρίαρχος των γραφομηχανών; Ένας ταπεινωμένος κυρίαρχος! Αν άνοιγε το στόμα του, αν έλεγε τη μαγική λέξη, θα άρχιζαν να κροταλίζουν: πρόθυμοι υπηρέτες. Ο Φίλιππος δεν ήξερε τη μαγική λέξη. Την είχε ξεχάσει. Δεν είχε τίποτα να πει. Δεν είχε τίποτα να πει στους διαβάτες εκεί έξω. Οι άνθρωποι ήταν καταδικασμένοι. Αυτός ο ίδιος ήταν καταδικασμένος. Ήταν καταδικασμένος με διαφορετικό τρόπο από αυτόν που ήταν οι διαβάτες. Όμως ήταν κι αυτός καταδικασμένος. Οι συγκυρίες είχαν καταδικάσει αυτόν τον τόπο.»

«…βρισκόταν σ’ ένα σημείο καμπής, ήταν η ώρα του πεπρωμένου, αυτό όμως μόνο στο γενικό του περίγραμμα, σε ατομικό επίπεδο μπορούσες να έχεις τύχη ή ατυχία και η Εμίλια είχε την ατυχία να παραμένει πεισματικά και φοβικά γαντζωμένη στο παρελθόν, το οποίο ψυχορραγούσε παραμορφωμένο, τσαπατσούλικο, κακόφημο και ελαφρώς γελοίο∙ ωστόσο, η γέννηση της νέας εποχής δεν ήταν σε μικρότερο βαθμό πλαισιωμένη από το αλλόκοτο, το τσαπατσούλικο, το κακόφημο και γελοίο. Μπορούσες να ζήσεις από τη μια ή την άλλη πλευρά της ζωής και μπορούσες να πεθάνεις από τη μια ή την άλλη πλευρά του ρήγματος στο χρόνο. «Επίκεινται μεγάλοι πόλεμοι για τη θρησκεία», έλεγε ο Φίλιππος.

«Το όνειρο είναι βαρύ και ταραγμένο. Η Γερμανία ζει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, ανατολικός κόσμος, δυτικός κόσμος, θρυμματισμένος κόσμος, δύο ημισφαίρια, αντίπαλα και ξένα μεταξύ τους, η Γερμανία ζει πάνω στο σημείο επαφής, πάνω στο ρήγμα, ο χρόνος είναι πολύτιμος, είναι ένα διάστημα μόνο, ένα πενιχρό διάστημα, σπαταλημένο, μια στιγμή για να ανασάνεις, μια μικρή ανάπαυλα στο αναθεματισμένο πεδίο της μάχης».

Βιογραφικό:

koeppen50erbig1

Ο Wolfgang Koeppen (Βόλφγκανγκ Κέπεν) γεννήθηκε το 1906 στο Γκράιφσβαλντ της Πομερανίας. Δεν είχε καμία επικοινωνία με τον πατέρα του, ο οποίος ποτέ δεν τον αναγνώρισε επίσημα. Έζησε στο σπίτι της γιαγιάς του, αλλά, μετά τον θάνατό της, μετακόμισε με τη μητέρα του στην ανατολική Πρωσία. Μετά από μια εικοσαετία περιπλανήσεων, εγκαταστάθηκε στο Μόναχο ως το τέλος της ζωής του, το 1996. Τη δεκαετία του 1950 έκανε συνεχώς ταξίδια στις ΗΠΑ, τη Σοβιετική Ένωση, το Λονδίνο, τη Βαρσοβία. Ξεκίνησε τη συγγραφική σταδιοδρομία του ως δημοσιογράφος. Έπειτα από δύο συγγραφικές προσπάθειες τη δεκαετία του 1930, βρήκε την αναγνώριση το 1951 με το μυθιστόρημα Περιστέρια στη χλόη, το οποίο συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα έργα της γερμανικής λογοτεχνίας, σύμφωνα με τον κριτικό Marcel Reich-Ranicki. Ακολούθησαν τα έργα Das Treibhaus (Το θερμοκήπιο, 1953) και Der Tod in Rom (Ο θάνατος στη Ρώμη, 1954). Με τα τρία αυτά βιβλία, που συγκροτούν τη λεγόμενη Τριλογία της αποτυχίας, ο Koeppen πολιτογραφείται ως ένας από σημαντικότερους μεταπολεμικούς συγγραφείς.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »

 

Leave a Reply