Cinema
571 views 0 comments

Τι είναι φεστιβάλ σε περίοδο κρίσης;

by on Νοέμβριος 1, 2013
Details
 
Editor Rating
Total Score

Hover To Rate
User Rating
User Score

You have rated this

 

 

του Χρίστου Τελίδη

 

Μέσα στο ασφυκτικό οικονομικό πλαίσιο που δημιουργεί η οικονομική κρίση, που τροφοδοτεί συγχρόνως ποικιλοτρόπως τους προβληματισμούς των  Ελλήνων κινηματογραφιστών, ανοίγει σήμερα το βράδυ την αυλαία του το 54ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Είναι το τέταρτο από την αρχή της κρίσης και συγχρόνως το τέταρτο με τον Δημήτρη Εϊπίδη στη θέση του διευθυντή. Η ταυτότητά του, όπως την περιγράφει, είναι «ένα σινεμά απολύτως ανεξάρτητο και όχι χολυγουντιανό, ανατρεπτικό και πρωτοποριακό, που διδάσκει και  επηρεάζει τον νέο θεατή και  τον κάνει να δει τον κόσμο με μια νέα ματιά και επικεντρώνεται στον πολιτισμό».

Σύμφωνα με τους αριθμούς θα προβληθούν στις οθόνες 128 ταινίες μεγάλου μήκους-δεν περιλαμβάνονται οι μικρού μήκους-σχεδόν ο μισός αριθμός σε σχέση με εκείνον  προ της κρίσης, από τις οποίες 8 μόνο είναι ελληνικές. Ο Τζιμ Τζάρμους, ο οποίος αναμένεται να παραβρεθεί σήμερα στην προβολή της τελευταίας του ταινίας «Μόνον οι εραστές μένουν ζωντανοί»-Only Lovers Left Alive, η οποία προβλήθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών, ο Αλεξάντερ Πέιν-πρόεδρος της κριτικής επιτροπής τους Διεθνούς Διαγνωνιστικού Τμήματος- Βαλέρια Γκολίνο, οι Γαλλοι δημιουργοί Αλέν Γκιροντί και Κλερ Σιμόν για τους οποίους υπάρχουν αφιερώματα με αντιπροσωπευτικές ταινίες τους , οι Ρουμάνοι Κορνέλιου Παρουμπόιου και Κρίστι Πούιου είναι  τα ξεχωριστά ονόματα της φετινής διοργάνωσης, που  θα δώσουν το παρόν τους στη Θεσσαλονίκη.

 

No 798684

Πάντως το φετινό Φεστιβάλ ξεκινά μέσα στο ταραγμένο τοπίο της ανοιχτής σύγκρουσης του διευθυντή Δ.Εϊπίδη με την Πανελλήνια Ενωση Κριτικών Κινηματογράφου(ΠΕΚΚ). Ο πρώτος έριξε κι άλλο λάδι στη φωτιά με όσα είπε στη συνέντευξη τύπου της περασμένης  Τρίτης στη Θεσσαλονίκη και την ενέργειά του να κόψει ακόμη και τις διαπιστεύσεις από ένα  αριθμό κριτικών-πέραν της φιλοξενίας- με αποτέλεσμα να του καταλογίζουν προσπάθεια λογοκρισίας.  Ο Δ.Εϊπίδης μίλησε για ανατρεπτική και ανθελληνική στάση μελλών της ΠΕΚΚ λέγοντας ότι δεν είναι ευπρόσδεκτοι στο Φεστιβάλ και ανακοίνωσε ακόμη ότι στην κριτική επιτροπή της FIPRESI δεν θα υπάρχει Έλληνας εκπρόσωπος της ΠΕΚΚ.

Τι είναι όμως Φεστιβάλ σε μια χώρα που αντιμετωπίζει μια τέτοια πρωτοφανή οικονομική κρίση; Στο πρόσφατο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας μια πληθώρα ταινιών αντλούσε τη θεματολογία της από την κρίση. Όμως και η ίδια η κρίση είναι αυτή που απειλεί πλέον  την επιβίωσή του. Το θέμα τέθηκε και συζητήθηκε έντονα στη διάρκεια του Φεστιβάλ της Δράμας με το μέλλον του να διαγράφεται δυσοίωνο.

Το Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, με  συμπιεσμένα τα οικονομικά του-το φετινό θα κοστίσει 1,8 ευρώ, όταν στα προ της κρίσης χρόνια κόστιζε 6 με 8 εκατομ ευρώ-οφείλει την επιβίωσή του προς το παρόν στο…ΕΣΠΑ που όμως λήγει αυτόν τον χρόνο. Για το τι θα γίνει μετά η απάντηση του Δ.Εϊπίδη είναι… «φτώχεια». Οι ελπίδες πάντως εναποτίθενται στο…νέο ΕΣΠΑ.

Σε άλλες εποχές η κρίση θα ήταν αφορμή για να το πυροδοτήσει με εντάσεις από τους ανθρώπους του ελληνικού σινεμά, ένα μεγάλο  μέρος του οποίου όμως σήμερα δείχνει να κρατά  αποστάσεις από το Φεστιβάλ. Από το 2009 και μετά, όταν καταργήθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας για το ελληνικό σινεμά, το Ελληνικό Τμήμα του  Φεστιβάλ  συνεχώς μειώνεται από πλευράς αριθμού ταινιών.

Το φετινό πρόγραμμα είναι λιτό, με μόλις 8 ταινίες-από τις οποίες οι δύο αποτελούν και την ελληνική συμμετοχή στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα-αλλά  για κάποιους περιγράφεται ως  περιεκτικό. Αξιοπρόσεκτο ότι στις Νύχτες Πρεμιέρας τον περασμένο Σεπτέμβριο, που αποτελεί ουσιαστικά πλέον ένα Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας, προβλήθηκαν οι καινούργιες δημιουργίες 16 Ελλήνων σκηνοθετών, κάποιες από τις οποίες φιλοξενήθηκαν  και σε διεθνή φεστιβάλ, αποσπώντας θετικές κριτικές. Από τις 8 ελληνικές ταινίες που επέλεξε ο Δημήτρης Εϊπιδης για το ελληνικό τμήμα του Φεστιβάλ  της Θεσσαλονίκης καμία δεν είχε προβληθεί στις Νύχτες Πρεμιέρας και όλες θα προβληθούν σε πρώτη προβολή στην Ελλάδα. Οι 16 συν τις 8 ταινίες, συν κάποιες λίγες  που θα κάνουν πρεμιέρα απευθείας στις αίθουσες, αποτελούν ένα σημαντικό αριθμό κινηματογραφικών παραγωγών για το ελληνικό σινεμά σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Να σημειωθεί ότι το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ δεν περιλαμβάνει και κανένα αφιέρωμα σε κάποιον Ελληνα δημιουργό ή  κάποιο αφιέρωμα θεματικό με ελληνικές ταινίες.

Πόσο όμως έχει  επηρεάσει  την ελληνική κινηματογραφία η κρίση; Πόσο έχει επηρεάσει τις οικονομικές δυνατότητες αλλά και τη στάση των ίδιων κινηματογραφιστών; Αυτό που διαπιστώνει κανείς είναι  ότι φέτος έλειψαν οι  χρηματοδοτήσεις και οι Έλληνες δημιουργοί κατάφεραν να ολοκληρώσουν τα φιλμ τους με πολύ μικρότερο μπάτζετ,  πολλές θυσίες και κυρίως αλληλοβοηθούμενοι. Είναι χαρακτηριστικό ότι η «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά, που βραβεύθηκε στο Φεστιβάλ της Βενετίας, κόστισε μόλις 120.000 ευρώ. Οσο δηλ μια ταινία μικρού μήκους 2-3 λεπτών στο εξωτερικό, όπως λέει ο Δ.Εϊπίδης.

Το μεγάλο βέβαια ερώτημα είναι πόσες από τις ελληνικές ταινίες θα μπορέσουν να βγουν στις αίθουσες και θα μπορέσουν να σταθούν  εμπορικά. Αν τώρα αναζητήσει κανείς την κρίση στην θεματολογία των 8 ταινιών  του ελληνικού τμήματος θα την βρει ίσως μόνο στην ταινία  Goldfish του Θάνου Τσαβλή.  Η ταινία εκτυλίσσεται στο μέλλον, λίγα χρόνια μετά την επίσημη χρεοκοπία της Ελλάδας,, όπου ένα πλήθος ετερόκλητων χαρακτήρων συναντιούνται με απρόσμενες εξελίξεις. Θα έλεγε ακόμη κανείς ότι υπάρχει αντανάκλαση μόνο της κρίσης και σε κάποιες άλλες ταινίες σε ότι αφορά την θεματολογία τους. Αυτό που δεν υπάρχει παρά την οικονομική και πολιτική κρίση, είναι, έστω και σε δείγματα, το λεγόμενο πολιτικό σινεμά.

Μέσα σ΄αυτό το τοπίο αποτελεί ιδιαίτερα θετική εξέλιξη το γεγονός ότι όλο και περισσότερο  ελληνικές ταινίες έχουν θετική διαδρομή στα ξένα φεστιβάλ, όπου αποσπούν βραβεία, διακρίσεις και καλές κριτικές.

Στο 54ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου θα έχει την τιμητική της η άρτι βραβευθείσα στη Βενετία «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά, η οποία απόσπασε δύο σημαντικές διακρίσεις,  τον Αργυρό Λέοντα καλύτερης σκηνοθεσίας και Κύπελλο Βόλπι ανδρικής ερμηνείας για τον Θέμη Πάνου. Μια  ρεαλιστική σπουδή για τη βία, δομημένη επάνω στα σκοτεινά μυστικά μιας οικογένειας. Η ταινία παρακολουθεί μια φαινομενικά τυπική ελληνική οικογένεια, της οποίας τα μυστικά κινδυνεύουν να αποκαλυφθούν όταν ένα παιδικό party καταλήγει απρόσμενα στην αυτοκτονία τής εντεκάχρονης κόρης τής φαμίλιας. Η ταινία δίχασε σε ακραίο σημείο κοινό και κριτικούς στη Βενετία και έτσι περιμένει κανείς με ενδιαφέρον να δει πως θα την υποδεχτούν οι σινεφίλ στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, λίγο πριν πάρει το δρόμο για τις αίθουσες. Με εκκίνηση πριν λίγους μήνες από το Φεστιβάλ Βερολίνου «Η αιώνια επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά»  της Ελίνας Ψύκου διατυπώνει ένα επίκαιρο κοινωνικό σχόλιο για τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, με επίκεντρο την υπαρξιακή κρίση ενός τηλεοπτικού αστέρα, τον οποίο υποδύεται ο Χρήστος Στέργιογλου. Ο τηλε-σταρ εξαφανίζεται σε μια προσπάθεια να ανεβάσει τη θεαματικότητά του. Να σημειώσουμε ότι οι παραπάνω δύο ταινίες μαζί και με το « Wild Duck» του Γιάννη Σακαρίδη και το «Να Κάθεσαι και να Κοιτάς» του Γιώργου Σερβετά, συμμετείχαν μαζί και με άλλες έξι ταινίες,  τον περασμένο Σεπτέμβριο,  στο Φεστιβάλ του Τορόντο, στο οποίο η Αθήνα ήταν η τιμώμενη πόλη. Στην ταινία Wild Duck ο Γιάννης Σακαρίδης αναφέρεται στην ηθική κρίση της ελληνικής κοινωνίας, με άξονα έναν ήρωα που καλείται να επιλύσει ένα αδυσώπητο δίλημμα. Στους κεντρικούς ρόλους, είναι  η Θέμις Μπαζάκα, ο Αλέξανδρος Λογοθέτης και ο Γιώργος Πυρπασόπουλος. Το «Wild Duck» και «Η αιώνια επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά» αποτελούν και την ελληνική συμμετοχή στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα.
Στην ταινία «Να κάθεσαι και να κοιτάς»  του Γιώργου Σερβετά, με φόντο την επιφανειακή γαλήνη της ελληνικής επαρχίας, ο σκηνοθέτης εστιάζει στις αδιόρατες εκφάνσεις της βίας. Αντιμέτωπος με τον εαυτό του αλλά και τα φαντάσματα του παρελθόντος βρίσκεται και ο κεντρικός χαρακτήρας της ταινίας «Ο χειμώνας του Κωνσταντίνου Κουτσολιώτα, όταν επιστρέφει από το εξωτερικό στον τόπο καταγωγής του. Σε βασικό ρόλο συναντάμε τον Βαγγέλη Μουρίκη, ενώ τη μουσική της ταινίας υπογράφουν οι Active Member Στην ταινία «Ο προφήτης του Δημήτρη Πούλου» ο ήρωας της ταινίας αναζητά αναζητά  τον  πατέρα του, με φόντο ένα εμπόλεμο τοπίο.  Τέλος  στην ταινία «Η τελευταία φάρσα» του Βασίλη Ραΐση, με τη Μαρίνα Καλογήρου στο καστ, ένας νεαρός επιστήμονας διχάζεται ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, βιώνοντας πρωτόγνωρες εμπειρίες.

 

 

Be the first to comment!
 
Leave a reply »