Βιβλίο
1038 views 0 comments

Δημήτρης Στεφανάκης: «Ο πολιτισμός δεν είναι αποκούμπι για να επιστρέφουμε σε αυτόν κάθε φορά που τον χρειαζόμαστε»

by on Φεβρουάριος 11, 2014
 

στη ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Τιμημένος το 2011 με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη για το βιβλίο του «Μέρες Αλεξάνδρειας», βραβευμένος με το γαλλικό βραβείο Μεσογειακής Λογοτεχνίας (Prix Méditerranée Étranger 2011),μεταφρασμένος στη Γαλλία και γνωστός μεταφραστής ο ίδιος, ο Δημήτρης Στεφανάκης αυτή τη φορά στο νέο του βιβλίο, που έχει τίτλο «Άρια. Ο κόσμος από την αρχή» (εκδόσεις Ψυχογιός) , μας αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού Έλληνα διπλωμάτη,  ο οποίος είχε την ατυχία να επιστρέψει από το Λονδίνο στην Ελλάδα του Μεταξά. Ο πόλεμος πλησιάζει , αλλά ο ήρωας μας ζει τον ερώτα του με μια αγγλογαλίδα αρχαιολόγο.

Πρόκειται για μια ιστορία που, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας,  μιλά για την ερωτευμένη αλλά και ασυμβίβαστη πολιτική συνείδηση ενός ανθρώπου που έζησε με το δικό του ξεχωριστό τρόπο τα ταραγμένα χρόνια 1939-1944. Μια μυθιστορηματική σπουδή για την καθημερινότητα των ανθρώπων που έζησαν στη σκιά των πιο συγκλονιστικών γεγονότων του εικοστού αιώνα.

Η  Άρια στα χρόνια του Αγαμέμνονα ήταν μία από τις πιο σημαντικές Μυκηναϊκές πόλεις. Το όνομά της δανείζονται οι Άγγλοι για μια μυστική αποστολή στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς Ελλάδα προκειμένου να προστατεύσουν τις αρχαιότητες των Μυκηνών.

Αν και η δράση ξεκινά στην Ελλάδα του Μεταξά και προχώρα  μέσα στον  Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι παραλληλισμοί με το σήμερα  είναι αναπόφευκτοι. Ίσως γιατί, όπως αναφέρει ο Στεφανάκης, η Ιστορία επαναλαμβάνεται επειδή οι άνθρωποι επαναλαμβάνονται .Ίσως γιατί η ανάγκη να μηδενίσει το χρονόμετρο και να ξεκινήσει ένας νέος, διαφορετικός κόσμος, όπως ο «μεταπολεμικός» κόσμος του μυθιστορήματος, προβάλλει πιο έντονη τώρα από ποτέ.

«Άρια, ο κόσμος από την αρχή» . Το  τρίτο μέρος μιας άτυπης τριλογίας για τον κοσμοπολιτισμό μετά από τα  δύο επιτυχημένα μυθιστορήματα ,»Μέρες Αλεξάνδρειας» και «Φιλμ νουάρ». Το τελευταίο μυθιστόρημα υπήρχε σαν ιδέα από τότε που γράφατε τα δυο προηγούμενα;

Ασφαλώς! Μόνο που κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για ένα βιβλίο αν προηγουμένως δεν έχει συλλάβει επαρκώς τον μυθιστορηματικό ιστό του. Μετά τις περιπλανήσεις μου στις μητροπόλεις της Μεσογείου και της Ευρώπης ήθελα να μεταφέρω τη δράση στον Ελλαδικό χώρο.

Ποιό ήταν το ερέθισμα που σας οδήγησε στη συγγραφή της Άριας;

Η ιδέα να περιγράψω τα ταραγμένα εκείνα χρόνια από την οπτική γωνία μιας διεθνικής κοινότητας, κάτι που δεν είχε γίνει μέχρι σήμερα.

Ο ήρωας του βιβλίου σας και συνεπώς εσείς ως δημιουργός του δεν παίρνετε θέση για το άγος του εμφυλίου πολέμου. Πιστεύετε ότι ο συγγραφέας  πρέπει να κρατά αποστάσεις από γεγονότα και καταστάσεις και να μένει ένας ουδέτερος παρατηρητής ;

Ο καλύτερος συγγραφέας είναι πάντα ο αναποφάσιστος συγγραφέας. Η λογοτεχνία είναι ένα παιγνίδι ενηλίκων, μια δημοκρατική διαδικασία όπου κανείς δεν δικαιούται να επιβάλει τις απόψεις του στους άλλους. Η τήρηση ίσων αποστάσεων επιτάσσεται από την συγγραφική δεοντολογία.

«Αλλάζεις πόλη, αλλάζεις μοίρα». Εκτιμάτε ότι κάθε γεωγραφική αλλαγή σηματοδοτεί μια καινούρια αρχή και γιατί;

Θεωρώ ότι η γεωγραφία αποτελεί λογοτεχνική συντεταγμένη πολύ πιο σημαντική από όσο συνήθως φανταζόμαστε. Η μετακίνηση από μια πόλη σε μια άλλη  ισοδυναμεί με αλλαγή σκηνικού τόσο στην πραγματικότητα όσο και στην μυθοπλασία. Όλα μοιάζουν να ξεκινούν από την αρχή κάθε φορά.

«Ο άντρας όσο μεγαλώνει, γίνεται σοφός σαν γυναίκα». Που έγκειται η σοφία της γυναίκας και τι είναι αυτό που κατακτά ο άντρας με το πέρασμα του χρόνου που τον καθιστά σοφό σαν γυναίκα;

Η σοφία της γυναίκας είναι πρωτίστως συναισθηματική.  Η γυναικεία διαίσθηση, η ευαισθησία, η κατανόηση και η αγάπη είναι πράγματα που εμείς οι άντρες τα εγκολπωνόμαστε, αν τα εγκολπωνόμαστε, με την πάροδο του χρόνου.

Ο έρωτας ως κινητήριος δύναμη μπορεί να δημιουργήσει έναν κόσμο από την αρχή;

Σαφώς! Ο έρωτας είναι εγερτήριος δύναμη τόσο στην λογοτεχνία όσο και στην πραγματική ζωή.

Αν φτιάχνατε έναν κόσμο από την αρχή στη σύγχρονη Ελλάδα, στην  Ελλάδα μετά την κρίση ,ποια στοιχεία από το παρελθόν θα κρατούσατε και ποια καινούρια θα προσθέτατε;

Θα κρατούσα την αγχίνοια του Έλληνα, την εθνική πείρα αιώνων διασποράς και θα πρόσθετα την πειθαρχία, τη χαμένη πίστη στην εντιμότητα και στην ηθική των πράξεων.

Πιστεύετε ότι σε περιόδους κρίσης υπάρχει στροφή του κόσμου προς τη λογοτεχνία και γενικότερα προς τον πολιτισμό;

Πιστεύω ότι ο πολιτισμός δεν είναι αποκούμπι για να επιστρέφουμε σε αυτόν κάθε φορά που τον χρειαζόμαστε.  Αν ο κόσμος απομακρύνεται από την πνευματική ζωή αυτό σηματοδοτεί αυτομάτως κρίση η οποία θα ξεσπάσει αργά ή γρήγορα.

Πότε ένα βιβλίο αντέχει στο χρόνο;

Όταν ο ίδιος του ο συγγραφέας αντέχει στο χρόνο. Δεν υπάρχουν καλά βιβλία, υπάρχουν πρωτίστως καλοί συγγραφείς.

Τι χρειάζεται κατά τη γνώμη σας  για να γίνει κάποιος συγγραφέας;

Ταλέντο, όπως σε όλα τα πράγματα, αλλά και πολλή δουλειά, όπως σε όλα τα πράγματα.

Γράφετε κάτι αυτόν τον καιρό;

Ένα βιβλίο με φόντο την σύγχρονη Ελλάδα… τη σύγχρονη Αθήνα!

 

Το  βιβλίο

ΑΡΙΑ

Ο διπλωμάτης Στέφανος Μαυροειδής επιστρέφει από το Λονδίνο στην Ελλάδα του Μεταξά. Μια μυστηριώδης υπόθεση εξαφάνισης θα τον φέρει σε επαφή με τη βρετανική αρχαιολογική κοινότητα. Ερωτεύεται την Aγγλογαλλίδα αρχαιολόγο Ρόζμαρι Λεμπλάν στις ανασκαφές των Μυκηνών.και μαζί διαφεύγουν στο Κάιρο.
Ο Στέφανος θα ζήσει από κοντά τη πολιτική ατμόσφαιρα της αιγυπτιακής πρωτεύουσας που κυοφορεί την εθνική τραγωδία του εμφυλίου. Ταυτόχρονα όμως εκείνος και η Ρόζμαρι αντιμετωπίζουν την πρόκληση μιας μυστικής αποστολής στην κατεχόμενη Ελλάδα με σκοπό την προστασία των ελληνικών αρχαιοτήτων…
Ένα μυθιστόρημα για τον παλιό κόσμο που χάθηκε μέσα σε δύο διαδοχικούς παγκόσμιους πόλεμους και για τη μικρή ιστορία των απλών ανθρώπων που γράφεται στην σκιά των μεγάλων γεγονότων.

 

Ο συγγραφέας

Ο Δημήτρης Στεφανάκης γεννήθηκε το 1961. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Έχει μεταφράσει έργα των Σολ Μπέλοου, Ε. Μ. Φόρστερ, Γιόζεφ Μπρόντσκι, Προσπέρ Μεριμέ κ.ά. Το “Μέρες Αλεξανδρειας” που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις “Ψυχογιός”, εκδόθηκε πρόσφατα στα γαλλικά σημειώνοντας τόσο μεγάλη επιτυχία, ώστε τιμήθηκε με το Prix Mediterranée Étranger. Κυκλοφορεί επίσης στα ισπανικά, ενώ σύντομα θα κυκλοφορήσει και στα αραβικά. Ο Δημήτρης Στεφανάκης τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη 2011 και ήταν υποψήφιος για το Prix du Livre Européen 2011. Από τις Εκδόσεις “Ψυχογιός” κυκλοφορεί επίσης το μυθιστόρημά του “Φιλμ Νουαρ”, το οποίο πρόσφατα μεταφράστηκε στα γαλλικά.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »