Βιβλίο
1511 views 0 comments

Η συγγραφέας Ελένη Συράκη μιλάει για το νέο της βιβλίο «Θυμήσου να ζήσεις» και για τις δύο πατρίδες της, τη Χίο και την Αλεξανδρούπολη

by on Μάρτιος 4, 2014
 

Στον ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΡΓΑ

Ένα  αισθηματικό, ιστορικό    και κοινωνικό μυθιστόρημα που αναφέρεται στη τουρκοκρατούμενη Χίο, τότε που οι «Σημαντικοί» με την αριστοκρατική καταγωγή, τα οικόσημα και τον πλούτο δε γύριζαν να ρίξουν δεύτερη ματιά στους απλούς Χιώτες,  είναι το δεύτερο βιβλίο της συγγραφέως Ελένη Συράκη «Θυμήσου να ζήσεις», που εκδόθηκε από τις εκδόσεις ΕΞΗ και παρουσιάζεται στην Αλεξανδρούπολη την Τετάρτη 5 Μαρτίου.

«Στο βιβλίο  περιγράφονται  καταστάσεις και πρόσωπα, συμπεριφορές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν τότε, αρχίζοντας από τις αρχές του περασμένου αιώνα και φθάνοντας έως τις τελευταίες του δεκαετίες, παράλληλα με τα ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν την πορεία της πατρίδας μας. Τα γεγονότα αυτά είναι τεκμηριωμένα και αντικειμενικά αποδιδόμενα.» εξηγεί μιλώντας στην ArtPress για το βιβλίο της η συγγραφέας που κατάγεται από τη Χίο κι έχει δεσμούς ζωής με την Αλεξανδρούπολη.

-Υπάρχουν στο βιβλίο σας πραγματικά στοιχεία ή μυθοπλαστικά;

Κάθε συγγραφέας όσο κρατάει η συγγραφή του βιβλίου του, είναι αδύνατο να       μην ταυτιστεί με τους ήρωες του. Η συγγραφή ενός βιβλίου είναι προσωπική    υπόθεση, με άπειρες ώρες απομόνωσης και ηθελημένη δραπέτευση από την      πραγματικότητα. Δημιουργείς μια εικονική πραγματικότητα, που την πλάθεις όπως  εσύ θέλεις.

-Είστε από τους συγγραφείς που αγαπούν τους ήρωες των βιβλίων τους, που ταυτίζονται μαζί τους ή από αυτούς που κρατάνε αποστάσεις;

Ταυτίζεσαι με τους ήρωες σου, συμπάσχεις, οργίζεσαι, πονάς, ερωτεύεσαι, χαίρεσαι, θυμώνεις, μάχεσαι, λυπάσαι. Όταν το βιβλίο τελειώνει, νιώθεις ένα κενό σα να έχασες καλούς σου φίλους, φίλους που μπορούσες να ξανοιχτείς σε εξομολογήσεις, να βγάλεις τα σώψυχα σου, να ταυτιστείς μαζί τους. Όσο περνά ο καιρός αποστασιοποιείσαι κάπως αλλά πάντα τους θεωρείς φίλους σου και αγαπημένες φιγούρες.

-Οι χαρακτήρες των ηρώων σας από ποια πλευρά της ζωής είναι βγαλμένοι;

Σε αυτό το βιβλίο πραγματεύομαι την ανώτερη πλευρά της Χιακής κοινωνίας. Είναι η πλευρά ενός κόσμου που εγώ πρόλαβα να γνωρίσω αλλά οι περισσότεροι   αγνοούν. Ενός κόσμου που χάνεται βουτηγμένος στη λήθη, πασπαλισμένος με τη σκόνη του χρόνου. Ενός κόσμου που άφησε ανεξίτηλα ίχνη στη διαμόρφωση της κοινωνίας του νησιού και πρόσφερε πολλά στην Ελλάδα γενικότερα. Ενός κόσμου ιδιαίτερου, με αμύθητο πλούτο, πολιτική δύναμη, κοσμοπολίτικη αύρα, ανώτερη μόρφωση, κοινωνικές ανησυχίες. Ενός κόσμου που η ύπαρξη του σε ένα τόσο περιορισμένο γεωγραφικά τόπο, εξασφάλισε νομοτελειακά την όσμωση με τον απλό λαό, που μιμούμενος συμπεριφορές και συνήθειες της ανώτερης τάξης,  διαμόρφωσε ένα επίπεδο ζωής και κουλτούρας ξεχωριστό.

-Γιατί γράφετε;

Άρχισα να γράφω αρκετά μεγάλη χωρίς να επιδιώξω την αναγνώριση. Έγραφα       για μένα, από εσωτερική ανάγκη. Υπήρχαν εντός μου  ιστορίες που είχα ακούσει, βιώματα που με τυραννούσαν. Αυτά ήταν το ζυμάρι. Η νοσταλγία, η μοναξιά, η μελαγχολία, επέδρασαν σαν το προζύμι πάνω στο ζυμάρι και το έκαναν να ξεχειλίσει ζητώντας διέξοδο. Τότε άρχισα να γράφω. Έβγαζα από μέσα μου όσα με  βασάνιζαν και ένιωθα να ελευθερώνομαι από φαντάσματα και ιδεοληψίες του παρελθόντος. Η συγγραφή επέδρασε πάνω μου καταλυτικά. Ήταν για μένα   αυτoϊαση και ψυχοθεραπεία. Τώρα έχει γίνει συνήθεια, κάτι που μου αρέσει και με  ολοκληρώνει.

-Η διαδικασία της γραφής σας θεραπεύει ή σας «τραυματίζει»;

Η συγγραφή κατά τη γνώμη μου ποτέ δεν τραυματίζει κάποιον που δε θέλει          να τραυματιστεί.

– Ποια είναι τα θέματα που πρωταγωνιστούν στα βιβλία σας;

Τα τρία βιβλία που πραγματεύομαι, τα τοποθετώ στη Χίο. Θα μπορούσα να τα χαρακτηρίσω τριλογία, μόνο που ακολουθούν αντίστροφη χρονολογική πορεία. Το πρώτο «Κλεμμένος χρόνος», που εξαντλήθηκε και επανακυκλοφορεί το καλοκαίρι, πραγματεύεται τη ζωή απλών ανθρώπων ενός μαστιχοχωριού της Χίου. Το δεύτερο, αυτό που μόλις κυκλοφόρησε το «Θυμήσου να ζήσεις – Memento vivere», αναφέρεται στην ανώτερη κοινωνία του νησιού, με τους πύργους, τα πλούτη, την κοινωνική αναγνώριση και τα κρυμμένα μυστικά. Το τρίτο –ατιτλοφόρητο- το τοποθετώ στα χρόνια της μεσαιωνικής Χίου, με τους Γενουάτες που την εξουσίαζαν και το αρχοντολόι που την διαφέντευε.

-Από πού εμπνέεστε;

Και στα τρία βιβλία αντλώ το υλικό μου από την ιστορία της Χίου. Δεν το κάνω     από σωβινισμό – γιατί από εκεί κατάγομαι. Η Χίος έχει μια διαφορετική κοινωνική διαστρωμάτωση από κάθε άλλη περιοχή της Ελλάδας. Αιτία είναι η πληθώρα βυζαντινών αρχόντων που συνέρευσαν στο νησί και πριν την άλωση αλλά κυρίως μετά από αυτήν, αφού η κατοχή της από τους Γενουάτες καθυστέρησε κοντά 150 χρόνια την υποταγή της στους Οθωμανούς. Αυτό το βυζαντινό αρχοντολόι, μαζί με το Γενουατικό, ήταν η αιτία της διαμόρφωσης ενός ιδιαίτερου κοινωνικού ιστού.

-Τι κερδίζει ο αναγνώστης από τα βιβλία σας;

Πάντα ο αναγνώστης, ακόμα και του πιο απλού πονήματος, κάτι κερδίζει διαβάζοντας το. Στα βιβλία μου ξεδιπλώνεται ένας κόσμος άγνωστος ακόμα και στους νεώτερους κατοίκους της Χίου, χαμένος στη λήθη, παραχωμένος στα σκοτεινά υπόγεια της Βιβλιοθήκης της Χίου, «Αδαμάντιος Κοραής», που πάντα περίμεναν κάποιον να τα ανασύρει και να τα προσφέρει σαν ανάγνωσμα στον πρόθυμο αναγνώστη. Τα αμπαλάρισα με συναίσθημα, τα στόλισα με πάθη, τα πλαισίωσα με αδιέξοδους έρωτες, με ίντριγκες και ραδιουργίες, τα συνόδεψα με ιστορικές αναφορές, πολέμους, χρεωκοπίες, διωγμούς, σφαγές, φυσικές     καταστροφές και τα προσφέρω στους αναγνώστες σίγουρη πως σε κάτι θα    ωφεληθούν.

-Ποιος είναι ο τελικός κριτής ενός βιβλίου; Πότε ένα βιβλίο βρίσκει την αμοιβή του;

Ο τελικός κριτής είναι πάντα ο αναγνώστης. Η αμοιβή ενός συγγραφέα είναι η αναγνώριση της προσπάθειας του και ακριβώς αυτό που είπαμε παραπάνω, η προσφορά του στη γνώση και στην ευρυμάθεια του αναγνώστη.

-Τι σημαίνει να είσαι συγγραφέας σήμερα;

Όταν εκδόθηκε ο «Κλεμμένος χρόνος» και με προσφωνούσαν συγγραφέα, μου φαινόταν αδόκιμος αυτός ο χαρακτηρισμός. Με τον καιρό άρχιζα να τον συνηθίζω κάπως, αν και ποτέ δε θα ταυτιστώ με τον όρο. Πάντα θα θεωρώ τον εαυτό μου εκπαιδευτικό, ήμουν νηπιαγωγός, και πάντα θα χαίρομαι όταν συναντώ παλιούς μαθητές μου που τους θεωρώ λίγο δικά μου παιδιά. Αλλά θα απαντήσω στην ερώτηση σας στα πλαίσια των δυνατοτήτων μου. Διαχρονικά πιστεύω ότι ο συγγραφέας πρέπει να θέτει σαν στόχο τη μεγιστοποίηση των ανώτερων αισθημάτων και δυνατοτήτων κάθε ατόμου. Να επιβραβεύει το καλό, να προωθεί  τη δικαιοσύνη και να καυτηριάζει την αδικία. Να διευρύνει τους πνευματικούς  ορίζοντες, να εξάπτει τη φαντασία  και να διεγείρει τα συναισθήματα. Όλα αυτά να τα παρουσιάζει με τέχνη και μαεστρία, σκιαγραφώντας χαρακτήρες και καταστάσεις και χωρίς να το δείχνει να οδηγεί τον αναγνώστη  στο δρόμο της γνώσης και της πνευματικής ανάτασης. Αν αυτό το καταφέρει έστω και στο ελάχιστο, πιστεύω ότι έχει αφήσει ένα σημαδάκι στο πέρασμα του από τη γη.

-Ποιος είναι ο ρόλος των ανθρώπων των γραμμάτων στην εποχή της κρίσης που βιώνουμε; Μπορεί η κρίση να αποβεί δημιουργική για έναν συγγραφέα;

Πράγμα παράξενο, μέσα σε αυτή την εποχή της κρίσης και της αμφισβήτησης    των αξιών, το βιβλίο γνωρίζει μια πρωτοφανή άνθιση.  Καινούρια βιβλία κυκλοφορούν, νέοι συγγραφείς εμφανίζονται. Θα έλεγε κανείς πως ο κόσμος αναζητά μια διέξοδο από την πραγματικότητα που τον πληγώνει. Το θέμα είναι οι άνθρωποι των γραμμάτων να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, να επικροτούν κάθε θετικό στοιχείο, να  κρίνουν αντικειμενικά και αμερόληπτα, να επιζητούν το ορθό και το δίκαιο και να γίνονται παραδείγματα προς μίμηση στους νεώτερους. Να ενεργούν με γνώμονα το καλό και το συμφέρον του συνόλου, χωρίς παρωπίδες  και κομματικές ιδεοληψίες. Να μη λοιδορούν και να ρίχνουν στον καιάδα κάθε αντίθετη πρόταση απλά και μόνο γιατί δε συμβαδίζει με τις ιδέες τους. Πίστευα και ήλπιζα ότι η κρίση θα έφερνε στη επιφάνεια κάθε καλό στοιχείο του χαρακτήρα του Έλληνα. Αποδείχτηκα για ακόμα μια φορά αθεράπευτα αισιόδοξη.

-Ποια η σχέση σας με την Αλεξανδρούπολη;Τι εικόνες, μνήμες διατηρείτε;

Υπήρξα τυχερή γιατί γνώρισα την Αλεξανδρούπολη πριν την αλλοτριώσει η αστυφιλία, το 1968, όταν φοιτούσα στην Παιδαγωγική Ακαδημία. Η Αλεξανδρούπολη τότε απέπνεε μια αρχοντιά, μια αύρα πολιτισμού. Θυμάμαι τα σπίτια με τις αυλές που άστραφταν από πάστρα και τον Μάιο μοσκοβολούσαν από τα τριαντάφυλλα. Αχ, αυτά τα τριαντάφυλλα, τα βελούδινα κόκκινα, τα ροζ, τα άσπρα, τα κίτρινα, τα δίχρωμα, τα πολύχρωμα, τα αναρριχώμενα, τα ευωδιαστά, που γέμιζαν τον ανοιξιάτικο αέρα με το άρωμα τους. Θυμάμαι τους δρόμους τους φαρδιούς, τα πεζοδρόμια τα μεγάλα. Τα πολλά ποδήλατα, τους γελαστούς ανθρώπους. Τώρα ψάχνω την ευωδιά των ρόδων, την άπλα των δρόμων που θαρρείς και στένεψαν όπως στριμώχτηκαν ανάμεσα στις πολυκατοικίες.

Το βιβλίο:

Ένα ξαφνικό γεγονός αναγκάζει τη Λίλη να έρθει αντιμέτωπη με την ιστορία της οικογένειάς της. Γιατί η γιαγιά τής κράτησε τόσα μυστικά; Πού ήταν τόσα χρόνια ο παππούς της και γιατί δεν της ανέφερε ποτέ την αδερφή της;

Το παρελθόν αρχίζει να ξετυλίγεται στην –τουρκοκρατούμενη ακόμα– Χίο. Τότε που οι «Σημαντικοί» με την αριστοκρατική καταγωγή, τα οικόσημα και τον πλούτο δεν γύριζαν να ρίξουν δεύτερη ματιά στους απλούς Χιώτες. Τότε που οι γονείς αποφάσιζαν για το μέλλον των παιδιών τους. Τότε που το πάθος, ο έρωτας, οι φιλοδοξίες έπρεπε να είναι ελεγχόμενα.

Ο Μάρκος, η Ερμίνα και αργότερα ο Νεόφυτος, η Όλγα, η Κορνηλία, αγωνίζονται να επιβάλουν τα θέλω τους. Μαζί τους αγωνίζεται η Χίος να ελευθερωθεί, οι χαμένες πατρίδες να λυτρωθούν και το ελληνικό έθνος να διώξει τους Γερμανούς κατακτητές.

Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη όταν στη διαμάχη εισχωρεί ο έρωτας. Οι ήρωες παλεύουν, δεν κερδίζουν πάντα, αλλά θυμούνται να ζήσουν.

Βιογραφικό:

ελενη συρακη

Η Ελένη Συράκη γεννήθηκε και έζησε τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια στην Καλλιμασιά της Χίου. Σπούδασε νηπιαγωγός στην Παιδαγωγική Ακαδημία Αλεξανδρούπολης. Εργάστηκε σε Δημόσια Νηπιαγωγεία ως τη συνταξιοδότηση της. Παντρεύτηκε και έζησε στην Αλεξανδρούπολη. Μοιράζει τη ζωή της ανάμεσα στην Αλεξανδρούπολη και τη Χίο. Άρχισε να γράφει σε ώρες ανείπωτης μοναξιάς στο Λονδίνο. Η Χίος ποτέ δεν έπαψε να αποτελεί για εκείνη σημείο αναφοράς και γλυκιά πατρίδα. Το μυθιστόρημα «Θυμήσου να ζήσεις», είναι το δεύτερο της μυθιστόρημα. Προηγήθηκε ο«Κλεμμένος χρόνος».

Info:

Το βιβλίο «Θυμήσου να ζήσεις» της Ελένης Συράκη παρουσιάζεται :

  • στο Εμπορικό Επιμελητήριο Αλεξανδρούπολης (Λ. Δημοκρατίας 307), την Τετάρτη 5 Μαρτίου στις 7 το απόγευμα. Θα προλογίσει η φιλόλογος, συγγραφέας και κριτικός Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά.

Διοργάνωση: Πανελλαδική Οργάνωση Γυναικών «ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΗ»-παράρτημα Αλεξανδρούπολης, βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης, εκδόσεις ΕΞΗ

 

  • στο βιβλιοπωλείο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ, στην Κομοτηνή,  την Τετάρτη 12 Μαρτίου 2014 στις 19.00. Για τη συγγραφέα θα μιλήσει η κα. Πόπη Βαβατσικλή. Για το βιβλίο θα μιλήσει η φιλόλογος κα. Μαρία Αλεξίου.  Η συγγραφέας θα συνομιλήσει με τους αναγνώστες και θα υπογράψει αντίτυπα του βιβλίου της.

Διοργάνωση: Βιβλιοπωλείο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ, εκδόσεις ΕΞΗ

 

Be the first to comment!
 
Leave a reply »