137 views 0 comments

Τα ποιήματα της Κυριακής

by on Νοέμβριος 12, 2017
 

Επιμέλεια ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ

Στα Ποιήματα της Κυριακής, η Ρέα Γαλανάκη με την ενότητα «Οι Τρυφερές», από τον τόμο «Ποιήματα» και τις εκδόσεις Καστανιώτη, 2008
Υποδοχή: «Οι Τρυφερές» της Ρέας Γαλανάκη αναδύονται στην επιφάνεια του ποιητικού λόγου σαν μυθολογικά πλάσματα εμφορούμενα από μία σιωπηρή μανία. Απηχούν είτε αρχαϊκά ορμέμφυτα είτε συμβατικές ψυχολογικές συρρικνώσεις που απαιτούν οι μοντέρνοι καιροί.
Τα δεκαπέντε ποιήματα της συλλογής αντιμετωπίζονται διά κατοπτρικών μέσων αλλιώς το πέτρωμα του αναγνώστη θα είναι ακαριαίο. Για να εξηγηθώ, η συγγραφέας δημιουργεί ποίηση υψηλής αισθητικής. Βγάζει τη θηλυκή υπόσταση από τους κομφορμισμούς του τώρα και την ανάγει σε μυθικό σύμβολο καθαρό και απαλλαγμένο από το ενοχοποιητικό περιβάλλον. Στο πρώτο ποίημα με τίτλο «Έρωτας» οι σύγχρονες μαινάδες στολίζονται σαν φαντασιώσεις για να διατηρήσουν τη μνήμη του έρωτα ζωντανή. Αυτά τα πλάσματα φέρουν το πάθος της γέννησης αλλά και του λόγου. Η ίδια έχει γράψει στο «Κέικ» του 1980, «Και θα φυτέψω τα ρούχα της μαινάδας κοντά σε μία πηγή και η πηγή σ’ ένα χαρτί ζωγραφισμένη και το χαρτί σελίδα γλώσσας που αναβρύζει. Και δίπλα θα ξαπλώσω ήρεμη και γυμνή για να γεννήσω».
Η ποιητική ατμόσφαιρα της Ρέας Γαλανάκη, με την πυκνότητα των σημαινομένων και τις ευφάνταστες μεταφορές, μετατρέπει τον βιωματικό χρόνο, τον χρόνο της προσωπικής εμπειρίας σε μία πάγκοινη ομολογία με το δικό της δοξαστικό· «Άλλες μικραίνουν τόσο που χωρούν στη βέρα τους/ Εκεί στρώνουν την κούνια και πλαγιάζουνε μόλις νυχτώσει» (από το ποίημα «Η βέρα»), ή «Άγνωστο πότε η αθόρυβη πιτζάμα/ κατάπιε εμένα και τα ρήματα «σε αγαπώ» / «ερωτευμένη» (από το ποίημα «Η συνάντηση»).
Άλλοτε δανείζεται από τον μύθο τις απαραίτητες μορφές για να φτιάξει ένα πολύσημο μέλλον. Η Αγαύη είναι η μαινάδα/ μάνα που σκοτώνει κάτω από την επήρεια της μανίας έναν γιο που δεν είναι άλλος από τον δικό της Χρόνο. Οι Τρυφερές της Γαλανάκη δεν αποζητούν καμία δικαίωση. Είναι οι ευαισθησίες στα μεγάλα θέματα του ανθρώπου όπως η γέννηση, ο θάνατος, ο έρωτας και η αγάπη, όλα αυτά δηλαδή τα υλικά των παθών.
«Τα ποιήματα» της Ρέας Γαλανάκη από τις εκδόσεις Καστανιώτη του έτους 2008, εκτός από την ενότητα «Τρυφερές» περιλαμβάνουν και δύο προγενέστερες και εξαντλημένες πλέον συλλογές, «Πλην Εύχαρις» και «Τα Ορυκτά», οι οποίες είναι σωστό να αναπτυχθούν λόγω μορφής και ύφους ξεχωριστά, καθώς αφορούν ποιήματα που μορφοποιήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Τη συγγραφέα τη γνωρίζουμε ως άξια πεζογράφο. Η ποιητική της φωνή ωστόσο ηχεί φρέσκια και κρυστάλλινη και δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι σε πολλά από τα πεζογραφήματά της διακρίνεται αυτή η ιδιαίτερη ποιητική ένταση που την κατατάσσει σε μία από τις κορυφαίες λογοτεχνικές μορφές.
Μουσική Διάθεση: Calendar/ Your Hand In Mine

Έρωτας
Έχουν σ’ ένα καρότσι βρεφικό τον πεθαμένο τους
τριγυρισμένον από μαλακά παιχνίδια.

Όταν του λένε «θα» κλείνουν τα μάτια
κι επιστρέφουν σε εξομολογήσεις και σε δάκρυα.

Χαρούμενες που δεν μπορεί να τις πληγώσει
γνωρίζουν πότε ακριβώς θα τον ταϊσουν γάλα και
θα τον αλλάξουν
πότε θα κάνουν τα βαφτίσια του και θα
τον ξαναβγάλουν Έρωτα.

Όλες θέλουν να φύγουν μακριά
πλην όμως δεν αντέχουν
να τραυματίσουν τη νεκρή ψυχή του λησμονώντας.

Κόβουνε τότε τα μαλλιά.
Βάφουν με σκούρο κόκκινο τα νύχια τους
με παγωνίσιο μπλε τα βλέφαρα.
Φορούν ψηλά τακούνια και αρώματα.
Σωπαίνοντας ακούν ένα σαξόφωνο.

Φεγγάρι, αγάπα τες, αγάπα τες πολύ.


πίνακας Pravoslav Kotik

Αγαύη

Ονειρεύεται πως κρατά απ’ τη χαίτη το άσπρο του
άλογο
και γλιστρά στην είσοδο της σπηλιάς
ανεπίτρεπτο όνειρο, παρόλο που είναι βασιλιάς
και όλα τού επιτρέπονται στον ξύπνο.

Αν ήταν λίγο πιο μεγάλος
το βασιλικό του όνειρο θα ήταν ίσως λίγο πιο
περίπλοκο,
έστω αν ήταν παντρεμένος,
μα είναι μόλις είκοσι χρονώ
και η τρυφερή του μάνα ακόμη νέα.

Γι’ αυτό κι ανέβηκε στο βουνό,
για το αίμα της πέρδικας,
η μάνα του όμως άπλωσε τα μεγάλα φτερά της μανίας
κι έφτασε πρώτη στο δικό του αίμα.

Ας επικαλεστεί μετά μπροστά στον κόσμο
βότανα, παραισθήσεις, γυναικεία μυστικά.
Καλά το ξέρει ότι ο ηδονικός της γιος λέγεται Χρόνος
κι ότι θνήσκει σαν έφηβος και βασιλιάς.΄

Βιογραφικό

Η Ρέα Γαλανάκη γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1947. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στην Αθήνα. Ζει στην Πάτρα. Έχει εκδώσει μυθιστορήματα, διηγήματα, ποιήματα και δοκίμια. Ανήκει στα ιδρυτικά μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων (το 1981). Έχει τιμηθεί δύο φορές με το Κρατικό Βραβείο (το 1999 για το μυθιστόρημα «Ελένη ή ο Κανένας» και το 2005 για τη συλλογή διηγημάτων «Ένα σχεδόν γαλάζιο χέρι»). Επίσης, έχει τιμηθεί με το Βραβείο Πεζογραφίας «Κώστα και Ελένης Ουράνη» της Ακαδημίας Αθηνών (το 2003 για το μυθιστόρημα «Ο Αιώνας των Λαβυρίνθων»), με το Βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης» του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης το 1987 και με το «Βραβείο Αναγνωστών» του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου το 2006 για το μυθιστορηματικό χρονικό «Αμίλητα, βαθιά νερά». Το μυθιστόρημά της «Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ πασά» είναι το πρώτο ελληνικό βιβλίο που εντάχθηκε από την Ουνέσκο στην «UNESCO Collection of Representative Works» (1994), ενώ το «Ελένη ή ο Κανένας» διεκδίκησε το Ευρωπαϊκό Βραβείο «Αριστείον» μπαίνοντας στην τελική τριάδα των υποψήφιων έργων (1999). Έργα της έχουν μεταφραστεί σε δεκαπέντε γλώσσες: αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά, ιταλικά, ολλανδικά, τσεχικά, βουλγαρικά, σουηδικά, λιθουανικά, τουρκικά, αραβικά, κινεζικά, εβραϊκά και αλβανικά.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »