233 views 0 comments

Τα ποιήματα της Κυριακής

by on Μάιος 20, 2018
 

Επιμέλεια Χρήστος Βασματζίδης

Στα ποιήματα της Κυριακής ο Αργύρης Παλούκας (από την ποιητική συλλογή «Άνθρωποι που γελάνε», εκδόσεις Κριτική, 2018)

Υποδοχή: Οι «Άνθρωποι που γελάνε», μήπως είναι κατά βάθος η επιθυμία ενός εαυτού που θέλει να σχετιστεί; Μήπως είναι απλά μία ποιητική ειρωνεία ενός κατά τ΄ άλλα μοναχικού βίου, καθώς λέει σ’ ένα ολιγόστιχο ποίημα της συλλογής, «Ακόμα και οι φίλοι μου / όταν τους μιλάω για τον αληθινό καημό μου,/ στρέφουν αλλού το πρόσωπό τους./ Μόνος του γυρίζει ο καθένας στη φωλιά του». Όπως και να έχει, ο Αργύρης Παλούκας με αυτό τον τίτλο φέρνει στον εκδοτικό στίβο μία συλλογή με σύντομα, ολιγόστιχα ποιήματα που θα τα χαρακτήριζα αποφθεγματικά, καθώς είναι εμφανής η προσπάθειά του να περικλείσει στη λιτή αρχιτεκτονική των στίχων βαθιά νοήματα. «Με φως μας ανταμείβεις Θε μου / για τη φτώχεια μας;», είναι το εισαγωγικό ερώτημα/απάντηση, από το οποίο ελευθερώνεται μία θρησκευτικότητα ή καλύτερα μία ένταση ιερή για το μυστήριο της ύπαρξης που διατηρείται σε όλη τη μικρή συλλογή. Η ιερότητα του «όταν είμαι» έχει μία θλιπτική υφή και ας μιλάει ο τίτλος για ανθρώπους που γελάνε. Δεν θα τους βρω πουθενά. Αλλά θα βρω ανθρώπους που «είναι» ή ανθρώπους που «κοιτάνε» τον εσωτερικό τους βίο που είναι λυρικά σκοτεινός («κοιτάζω όσα ένιωσα…/ πόσα πουλιά κουρνιάζουνε/ στα σκοτάδια αυτού του δέντρου.»).
Θα βρω ακόμη ανθρώπους που αισθάνονται με όλα τα μέρη του σώματός τους τη φθορά των μικρών, τον αναπόφευκτο χαμό τους. Από τα δάκρυα μέχρι τις κάλτσες, ο ποιητής ελπίζει να διασώσει κάτι. Να χτίσει ένα τέμπλο μνήμης γι’ αυτά που είναι προορισμένα για δεύτερους ρόλους, τους αναγκαία συνηθισμένους και αφανείς. Αυτή όμως είναι η φονική φύση του Χρόνου. Σ’ ένα μικρό αλλά υπέροχο ποίημα που ανθολογώ εδώ, ο ποιητής μ’ ένα δεξιοτεχνικό ολιγόστιχο, απλώνει το ερωτικό σώμα γεωγραφικά και παγιδεύει τον χρόνο στην υποκειμενική του διάσταση («ο χρόνος τόσος που μου φτάνει/ για να γεράσω δέκα φορές»).
Τα ολιγόστιχα του Αργύρη Παλούκα, στο έτσι κι αλλιώς σύντομο και λιτό ποιητικό σώμα, συμπυκνώνουν απελπισία και σοφία, συγκίνηση και γνώση στην αδιαπραγμάτευτη ροή των πάντων · «Άμα πηγαίνεις/ μόνο εκεί που σε θέλουν/ χώμα σωστό διάλεξες/ κι εκεί που χώμα δεν έχει» ή «Αυτός ο κόσμος είναι σαν παπούτσι/ που παίρνει το σχήμα του ποδιού μας./ Συνηθίζεται».
Το σύνολο της συλλογής χαρακτηρίζεται από μία ανεπιτήδευτη και χωρίς εξάρσεις γραφή που εκλύει μία περίεργη ευγένεια. Όπως ταιριάζει στις εμπνευσμένες ιδέες του νου που ακούνε τα συναισθήματα. Ο αναγνώστης έχει την αίσθηση ότι ο ποιητής είναι απόλυτα κυρίαρχος τόσο του λόγου όσο και της συγκίνησης. Με την αυτάρκεια της γραφής παίρνουν τα πράγματα της γύρω ζωής μία λεπτή γοητεία, ακόμη και αν η ζωή «Ξασπρίζει αργά αργά σαν ρούχο/ που κάποιος ξέχασε να μαζέψει».
Μουσική Διάθεση: Chet Baker – Almost blue

ΜΑΖΕΥΕΙΣ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΜΕ ΔΥΣΚΟΛΙΑ.
Τα δοκιμάζεις με το στόμα
να δεις αν έχουνε στεγνώσει,
σχεδόν τα φιλάς. Εντάξει,
κρατάνε μία υγρασία,
ο νοτιάς τα έχει αυτά.
Αλλά δεν είναι πρόβα,
η ζωή μας είναι.
Οι μισές δουλειές είν’ ολόκληρες,
δεν το ‘ξερες;

 


Rebecca Lepkoff,  Clothesline on Prince Street 1946

 

ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΣΟΥ
ανοίγεται μια πεδιάδα,
μερικά εκατοστά υπόθεση, μη νομίζεις
– φτάνει ως την μπλούζα σου.
Κι έπειτα λίμνες και ψηλά βουνά.
Ο χρόνος τόσος που μου φτάνει
για να γεράσω δέκα φορές.

ΟΥΤΕ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΘΑ ΠΑΡΑΠΟΝΕΘΟΥΝ
που δεν κατάφερες να τ’ αγαπήσεις
ούτε τα πράγματα
που δεν ταίριαξες μαζί τους.
Τη συγχώρεση, άσε τη συγχώρεση να πάει.
Τέτοιες μέρες δεν είναι για προσευχές.

ΑΥΤΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΔΕΝ ΒΑΘΑΙΝΕΙ ΠΟΥΘΕΝΑ.
Η καλοσύνη της είναι μαρτύριο,
ο φόβος δεν βρίσκει δρόμο να γυρίσει.

 

 

Ο Αργύρης Παλούκας γεννήθηκε στην Ερμιόνη της Αργολίδας το 1975. Σπούδασε θεατρολογία στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται από το 1994. Έχει εκδώσει τέσσερα ποιητικά βιβλία και έχει επιμεληθεί την ανθολογία «Αγάπη σαν ακολασία» (Κριτική, 2016), που περιλαμβάνει αποσπάσματα από το πεζογραφικό έργο του Γιώργου Χειμωνά. Κείμενά του για πρόσωπα και θέματα της λογοτεχνίας έχουν συμπεριληφθεί σε περιοδικά και συλλογικούς τόμους. Το 2012 τιμήθηκε για το τρίτο βιβλίο του με το Πρώτο Βραβείο Καλύτερου Νέου Ποιητή από το Συμπόσιο Ποίησης.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »