490 views 0 comments

Το καλο(γ)ραμμένο «Κουμπί» της Τασούλας Τσιλιμένη παρουσιάζεται σε Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή

by on Μάρτιος 6, 2018
 

Του ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΡΓΑ

Μια συλλογή διηγημάτων που έχει ως πρόθεση να δείξει ότι η μόνη πατρίδα του ανθρώπου είναι η παιδική του ηλικία, αποτελεί το βιβλίο της συγγραφέως και καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τασούλας Τσιλιμένη, με τίτλο «Το κουμπί και άλλες ιστορίες», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Καστανιώτη» και θα παρουσιασθεί στην Αλεξανδρούπολη και την Κομοτηνή.
«Σε αυτή, την παιδική ηλικία, επανέρχεται, αυτό το νόστο μόνο έχει. Όχι νοσταλγικά αλλά ως σημείο αναφοράς για την μετέπειτα πορεία της ζωής του. Γυρνά και παίρνει «αμπάριζα» για να επιστρέψει στην καθημερινότητά του, να διεκδικήσει, να ζυμωθεί, να δημιουργήσει, να ονειρευτεί…», λέει η συγγραφέας μιλώντας στην artpress-παραμεθόριες ματιές στον πολιτισμό για το νέο της βιβλίο.
Πως προέκυψε ο τίτλος του; Τι σηματοδοτεί;
Ο τίτλος οφείλεται στο πρώτο διήγημα της συλλογής που είναι ομότιτλο. Εξ άλλου ήταν και η πρώτη ιστορία της συλλογής που γράφτηκε, οπότε δικαιωματικά πήρε τη θέση αυτή. Σηματοδοτεί μεταφορικά κάθε τι που μπορεί να χάσουμε στην καθημερινότητά μας, που ενώ είναι τόσο μικρό κι ασήμαντο, ταυτόχρονα όμως και πολύ σημαντικό, γιατί η ζωή μας είναι φτιαγμένη από θεούς μικρών πραγμάτων.
Το νέο σας βιβλίο τι πραγματεύεται; Ποιο ήταν το ερέθισμα, η αφορμή, για να το γράψετε;
Η συλλογή διατρέχεται από έναν κεντρικό θεματικό άξονα, αυτόν της απώλειας. Με την κυριολεκτική αλλά και μεταφορική σημασία του όρου. Απώλεια προσώπων, ονείρων, τόπων, παιδικότητας… Όλα αυτά μέσα από την σκιαγράφηση της καθημερινότητας των ανθρώπων της δεκαετίας του ΄60. Άτομα που προσπαθούν αν διαμορφώσουν μια νέα πραγματικότητα καθώς υφίστανται την εσωτερική μετανάστευση. Τίθεται το ιστορικό πλαίσιο αλλά παράπλευρα. Η εστίαση αφορά στην καθημερινότητα απλών ανθρώπων μιας εποχής όπου το ρεαλιστικό πορεύεται με το μαγικό/απόκοσμο/μυστηριώδες. Σκιαγραφείται τόσο η ζωή των ενηλίκων όσο και αυτή των παιδιών με τις δικές τους ασχολίες/παιχνίδια αλλά και όσα αυτά υφίστανται από τους ενηλίκους. Θεωρώ ότι είχε έρθει μέσα μου η στιγμή όπου ο «κουρνιαχτός» βιωμένων αφηγήσεων ήρθε και κάθισε όπως το κατακάθι του καφέ και έτσι μπήκε σε λειτουργία η ανακλητική μνήμη, που έφερε στην επιφάνεια ιστορίες παλιές, εικόνες, συναισθήματα, ήχους και μύθους.


Υπάρχουν στο βιβλίο σας πραγματικά και μυθοπλαστικά στοιχεία; Μεταφέρετε προσωπικές εμπειρίες;
Σε κάθε αφηγηματικό κείμενο όσο κι αν ο συγγραφέας λειτουργεί μυθοπλαστικά, εγγράφονται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό στοιχεία βιωματικά. Υπάρχει ένας συγκερασμός μυθοπλασίας και πραγματικών γεγονότων όχι απαραίτητα προσωπικών βιωμάτων. Η μεταφορά προσωπικών εμπειριών ζυμώνεται με τη φαντασία και έτσι προκύπτει μια καθ΄όλα μια νέα πραγματικότητα, ένας νέος κόσμος που δεν αφορά στον/στην συγγραφέα/δημιουργό πια.
Οι ήρωες των διηγημάτων σας από ποια πλευρά της ζωής είναι βγαλμένοι;
Από εκείνη την αθόρυβη, που κοιτάει τη δουλειά της, που αγωνίζεται για ένα καλύτερο μέλλον των παιδιών τους, που επικοινωνεί και μοιράζεται φόβους, αγωνίες, ελπίδες, που ονειρεύεται αλλά και πατά γερά στη γη.

Είστε από τους συγγραφείς που αγαπούν τους ήρωες των βιβλίων τους, που ταυτίζονται μαζί τους ή από αυτούς που κρατάνε αποστάσεις;
Αγαπώ και συμμερίζομαι του ήρωες μου, ακόμη και όταν πράττουν έτσι που μπορεί να πληγώσουν τους άλλους. Προσπαθώ να κατανοήσω τις προθέσεις τους, τις συμπεριφορές τους χωρίς να τους δικαιολογώ. Συνομιλώ μαζί τους και εξετάζω τις συνθήκες στις οποίες δρουν και κινούνται. Μα αναμφίβολα τάσσομαι με τους αδύναμους και άοπλους, όπως τα παιδιά.
Οι περισσότερες ιστορίες της συλλογής διαπραγματεύονται την απώλεια. Πως την προσεγγίζετε στα διηγήματα σας και τι σηματοδοτεί στη ζωή ενός ανθρώπου;
Όπως προανέφερα η απώλεια είναι βασικό στοιχείο των περισσότερων ιστοριών. Απλά την καταγράφω όπως την βιώνουν οι ήρωές μου. Δεν την δείχνω. Την υπαινίσσομαι περισσότερο. Θεωρώ ότι μια απώλεια αφήνει πίσω της σημάδια ανεξίτηλα όπως ένα κουμπί που όταν ξηλωθεί αφήνει πίσω του στο ύφασμα το σχήμα του, τα σημάδια του, τις τρύπες…Είναι εκεί για να θυμίζουν το πριν και το μετά. Αυτό δε σημαίνει ότι αποτελεί εμπόδιο προς τη λύτρωση. Όμως είναι εκεί. Για πάντα.
Είστε συγγραφέας πολλών παιδικών βιβλίων. Γιατί και σε αυτό το βιβλίο σάς απασχολεί η παιδική ηλικία ;
Θεωρώ ότι τα παιδιά είναι αδικημένα στον κόσμο των ενηλίκων, παρότι ως ενήλικες κάνουμε το παν ώστε να είναι στο επίκεντρο του κόσμου. Πάντα μα πάντα ακόμη και μέσα από την πρόθεση της υπέρμετρης αγάπης μας προς αυτά, τα αδικούμε. Τους στερούμε στην παιδικότητα και τον κόσμο τους σε μια προσπάθεια ομαλής ένταξής τους στη δική μας κοινωνία, των ενηλίκων. Μοιάζει σαν ένας τρόπος εκδίκησης για την απώλεια της δικής μας παιδικότητας. Έτσι στη συλλογή τους δίνω φωνή να μιλήσουν ακόμη και όταν σιωπούν, για την ιστορίας τους.


Από πού αντλείτε τα «υλικά» για να συνθέσετε τα διηγήματα σας;
Από τη γύρω μου πραγματικότητα. Δεν κάνω τίποτα παραπάνω από το να ακούω, να κοιτώ χωρίς να αποστρέφω το βλέμμα, να αισθάνομαι και να απορώ.
Θεωρείτε ότι το διήγημα είναι το πιο δύσκολο λογοτεχνικό είδος;
Δεν έχω αυτή την άποψη. Κάθε είδος απαιτεί το σεβασμό και την αξιοποίηση των δικών του προδιαγραφών. Κάθε είδος έχει τις απαιτήσεις του. Υπάρχουν καλά και κακά διηγήματα, όπως και καλά και κακά μυθιστορήματα. Δεν είναι το είδος αλλά ο συγγραφέας που θα υπηρετήσει το είδος.
Γιατί να διαβάσει ο αναγνώστης το βιβλίο σας αυτό;
Για να συνομιλήσει με τον εαυτό του μέσα από τις ζωές των άλλων, των ηρώων μου.

Το βιβλίο:
Εικόνες ζωής, χαμηλόφωνες αλλά και υπαινικτικές, με ένα βλέμμα νοσταλγικό και καταγγελτικό για όσα έγιναν και όσα δεν πρόλαβαν να γίνουν. Η απώλεια, ως διαρκές στοιχείο αυτού του βιβλίου, διατρέχει ιστορίες που μαρτυρούν την ομορφιά, την παρουσία των αψύχων αλλά και των ζωντανών, τα όνειρα και την παιδικότητα ως μεδούλι της ζωής. Τα πρόσωπα δεν απεκδύονται τους ρόλους που η ζωή τούς όρισε. Κορίτσια που ασφυκτιούν στον κόσμο των ενηλίκων, σώματα σπαρμένα στις πλαγιές του Ολύμπου, μωρά που εξαφανίζονται σε πυκνές αντάρες, άνθρωποι που κοιτούν από κορνίζες ή από το βυθό της λίμνης και απαιτούν την αλήθεια τους. Δραματοποιημένες αφηγήσεις που υφαίνουν με λεπτές αποχρώσεις και διεισδυτικό βλέμμα τα «θέλω» των διαφορετικών σε ηλικία χαρακτήρων και επιχειρούν να ισορροπήσουν τον πεζογραφικό λόγο με την ποιητικότητα των εικόνων και τον μαγικό ρεαλισμό.


Βιογραφικό:
Η Τασούλα Τσιλιμένη είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στο οποίο διδάσκει θέματα Παιδικής-Εφηβικής Λογοτεχνίας, Αφήγηση και Μυθοπλασία-Δημιουργική Γραφή κειμένων βραχείας φόρμας. Έχει διδάξει σε μεταπτυχιακά προγράμματα της ημεδαπής και της αλλοδαπής. Μελέτες της έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και ξένα έγκριτα περιοδικά και σε συλλογικούς τόμους. Είναι διευθύντρια του ηλεκτρονικού περιοδικού Κείμενα για τη μελέτη της Παιδικής Λογοτεχνίας (www.keimena.ece.uth.gr) και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Διαδρομές. Ασχολείται επίσης με την κριτική βιβλίων. Εκτός από άρθρα, μελετήματα και βιβλία για τη θεωρία και τη διδακτική της Παιδικής Λογοτεχνίας, γράφει λογοτεχνικά βιβλία για παιδιά. Διηγήματα και μικρές ιστορίες της έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά και σε έντυπα, όπως το ηλεκτρονικό περιοδικό Ο Αναγνώστης, η εφημερίδα Ελευθερία και άλλα. Βιβλία της έχουν μπει στη βραχεία λίστα του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, ενώ το βιβλίο της Ο κύριος Μπου έχει τιμηθεί με το Βραβείο Εικονογράφησης του ίδιου φορέα.
INFO:
Παρουσίαση του βιβλίου «Το κουμπί και άλλες ιστορίες»
Αλεξανδρούπολη:
Καφε-βιβλιοπωλείο ΚΑΦΚΑ
Πέμπτη 8 Μαρτίου 2018 και ώρα 8μμ.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Σούλα Οικονομίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Σοφία Ιακωβίδου, επίκουρη καθηγήτρια στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
και η συγγραφέας.
Κομοτηνή:
Δημοκρίτειο βιβλιοπωλείο (Δημοκρίτου 7Α)
Παρασκευή 9 Μαρτίου 2018 και ώρα 7 μ.μ.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Σπύρος Κιοσσές, φιλόλογος, Ε.ΔΙ.Π. του Τ.Ε.Φ.-Δ.Π.Θ.
Γιάννης Σιούλας, δημοσιογράφος, πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας ,και η Τασούλα Τσιλιμένη
Αποσπάσματα του βιβλίου θα διαβάσει η Δέσποινα Αργυριάδου, τεταρτοετής φοιτήτρια του Τ.Ε.Φ.-Δ.Π.Θ.
Την εκδήλωση θα συντονίσει η Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, φιλόλογος, επιμελήτρια εκδόσεων.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »